Na podstawie poznanej literatury średniowiecza możemy mówić o trzech wzorcach parenetycznych – czyli ideałach, wzorach do naśladowania propagowanych w tej epoce.

  • Ideał rycerza – wzorem takim jest np. Roland ze słynnej francuskiej Pieśni o Rolandzie.
  • Ideał władcy – tu za przykład może nam posłużyć portret Bolesława Chrobrego i Bolesława Krzywoustego, jaki kreśli Gall Anonim w Kronice polskiej.
  • Ideał świętego (ascety), a przykładem takiego wzoru osobowego może być św. Aleksy z Legendy o św. Aleksym.

Oprócz tych podstawowych propozycji średniowiecznej literatury warto wspomnieć także postawę św. Franciszka z Asyżu. To także wzór parenetyczny – model wiary radosnej, pełnej miłości do bliźnich, natury, świata. Można zaryzykować twierdzenie, że jest to swoisty wariant wzoru świętego. Tak, lecz zwróćmy uwagę, że bardzo odmienny, uniwersalny, wciąż aktualny – kontynuowany np. przez współczesnego nam ks. Jana Twardowskiego w jego poezji.

Pieśń o Rolandzie – Scharakteryzuj postać Karola Wielkiego jako wzór doskonałego władcy

Średniowieczne wzorce osobowe

 Wzór władcy
przykłady:• król Karol Wielki,
• król Artur,
• Bolesław Chrobry.Cechy:• mądrość,
• duma,
• miłosierdzie,
• pobożność,
• odwaga,
• spryt.
Wzór świętego
przykłady:• św. Aleksy,
• św. Szymon Słupnik,
• św. Kinga.Cechy:• pobożność,
• ubóstwo,
• umartwianie ciała,
• medytacja,
• męczeństwo,
• zdolność do czynienia cudów.
Wzór rycerza
przykłady:• Roland (Pieśń o Rolandzie),
• bohaterowie cyklu o rycerzach Okrągłego Stołu.Cechy:• honor, odwaga, męstwo,
• wierność danemu słowu i damie serca,
• pobożność,
• mistrzostwo w rycerskim rzemiośle. 

 

 

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Wyjaśnij pojęcie parenezy i literatury parenetycznej

Średniowieczne wzorce parenetyczne

Jakie cechy powinien posiadać idealny rycerz? Odpowiedz na podstawie „Pieśni o Rolandzie”.

Wyjaśnij pojęcie parenezy i literatury parenetycznej.

Porównaj wzorzec rycerza średniowiecznego i antycznego.

Rycerze – bohaterowie literaccy – referat

Na podstawie konkretnych przykładów literackich przedstaw średniowieczne wzorce parenetyczne.