Przywołaj pojęcie chłopomanii (dość płytkiej fascynacji obyczajowością i światopoglądem chłopstwa) reprezentowanej np. przez Lucjana Rydla (Pana Młodego w Weselu). Zaznacz ogromną wagę motywu wsi w zakresie zainteresowań twórców młodopolskich.

Wieś w literaturze Młodej Polski

Dokonaj przeglądu utworów realizujących motyw:

  • Z chałupy – cykl sonetów Jana Kasprowicza (chłopa z pochodzenia) poświęcony życiu wsi. Część utworów ma charakter społeczny, część jest prostymi obrazkami opisującymi chłopską codzienność.
  • Nowele Żeromskiego. Zmierzch to skrajnie ponura wizja wyczerpanej nieludzką pracą pary. Rozdzióbią nas kruki, wrony… to zaś uderzenie w mit wspólnoty narodowej – obraz chłopa obdzierającego zwłoki powstańca styczniowego – szlachcica.
  • Chłopi Władysława Reymonta– epopeja wiejska – z jednej strony naturalistyczna opowieść o losach wsi i chłopskiej rodziny, z drugiej zaś niemalże traktat antropologiczny o kulturze i światopoglądzie polskiej wsi.
  • Wesele – dramat narodowy rozgrywający się w wiejskiej scenerii. Niesamowite zderzenie kultur, wynikające zeń nieporozumienia i demitologizacje, ale także fascynacja chłopską obyczajowością.

Zakończ:

Choć pojęcia chłopomanii używamy nieodłącznie z Młodą Polską, to jednak każdy z wymienionych utworów wykracza daleko powyżej poziomu artystycznego tego nurtu. Tematyka wiejska bywa dla młodopolan pretekstem do pisania o kwestiach ogólnonarodowych i ogólnoludzkich.

 

Najważniejsze teksty:

  • Jan Kasprowicz – Z chałupy – cykl sonetów,
  • Stefan Żeromski –Rozdzióbią nas kruki, wrony…,
  • Kazimierz Przerwa-Tetmajer – Na skalnym Podhalu,
  • Władysław Reymont – Chłopi,
  • Stanisław Wyspiański – Wesele.

Zobacz:

Folklor jako inspiracja pisarzy w różnych epokach

Fascynacja obrzędami ludowymi w literaturze polskiej

Młodopolska symbolika

MŁODA POLSKA – TABELA

Czego szukać w poezji modernistów?

Młodopolskie tematy