Satyra Świat zepsuty jako program… naprawy świata?

Ignacy Krasicki w satyrze Świat zepsuty zestawia kontrastowo stare i nowe czasy. Stare jawią się jako wzór cnót, czasy prawych ojców. Nowe znów doskonale, mocno zdefiniowane:

,,zdrożne obyczaje, krnąbrność, nierząd, rozpusta, zbytki gubią kraje”.

W pouczeniach odwołuje się do historii, oto Rzym zgubiły nie najazdy wrogów, lecz „zbrodnie, klęsk poprzedniki i upadków posły”. I znów wiek XVIII to wiek upadku moralnego, odejścia od religii, odejścia od natury – po prostu świat zepsuty?

Cóż go może ratować?

Powrót do źródeł, odrzucenie wartości pozornych na rzecz tych autentycznych, odnowienie kodeksu moralnego. Wartości fałszywe i źródła zła trzeba obnażać, co czyni Krasicki w swoich satyrach. Trochę na wzór Rousseau uważa, że zło pochodzi z miasta. To w stolicy widać owo zepsucie, degenerację moralną i życie ponad stan. W końcowym fragmencie Świata zepsutego pojawia się, znana nam już, alegoria ojczyzny jako okrętu na morzu podczas burzy:

Grozi burza, grzmi niebo; okręt nie zatonie,
Majtki, zgodne z żeglarzem, gdy staną w obronie;
A choć bezpieczniej okręt opuścić i płynąć,
Poczciwiej być w okręcie, ocalić lub zginąć.

Przypomnij:
Gatunek sięga starożytności, satyry pisywał między innymi Horacy.

Specyficzna cecha satyry oświeceniowej:
nie atakowała konkretnych osób, lecz piętnowała wady typowe dla całego społeczeństwa.

Dobry cytat…
W Świecie zepsutym Krasicki wyraża swój smutek w postaci szeregu retorycznych pytań. Zacytuj chociaż kilka z nich:

  • „Gdzie cnota? Gdzie prawda?”,
  • „Gdzieżeście, o matrony święte i przykładne?”,
  • „Gdzieżeście, ludzie prawi, przystojna młodzieży?”.

Pośrednią odpowiedzią na nie są obrazy przedstawiające współczesny świat pełen fałszu, zakłamania i rozpusty.

 

Zobacz:

Ignacy Krasicki – Satyry

Krzywe zwierciadło satyry jako jedna z metod naprawy „świata zepsutego” w literaturze XVIII w.

Satyry Ignacego Krasickiego – trafna obserwacja rzeczywistości czy krytyka polskiego społeczeństwa?

Satyry Krasickiego na maturze

Jakie wady narodowe krytykuje Ignacy Krasicki w Satyrach?

PODYSKUTUJ: