Udowodnij, że Konrad Wallenrod jest powieścią poetycką.

POWIEŚĆ POETYCKA – gatunek ten stworzył angielski poeta George Byron. Sam Mickiewicz przetłumaczył na język polski najbardziej znany utwór tego gatunku, czyli Giaura Byrona.

Cechy powieści poetyckiej to:

  • Luźna, fragmentaryczna kompozycja, pełna tajemnic i niedomówień. Elementy fabuły są ze sobą luźno powiązane lub wręcz niespójne.
  • Inwersja czasowa – akcja nie jest chronologiczna, mogą pojawiać się retrospekcje, akcja miesza się z przedakcją. Zostaje też zerwana więź przyczynowo-skutkowa między następującymi po sobie scenami. Nawet ważne sceny mogą być całkowicie pominięte.
  • Typowy bohater powieści poetyckiej to bohater byroniczny, postać tragiczna, samotna, zbuntowana i skłócona ze światem. Rozdarty wewnętrznie, przeżywa tragiczny konflikt, jest nadwrażliwy i ma wysokie normy etyczne, ale okoliczności sprawiają, że jego zachowanie jest często przeciwieństwem tych norm. Kieruje się skrajnymi namiętnościami, na przykład miłością, nienawiścią, pragnieniem zemsty.
  • Synkretyzm rodzajowy – połączenie fragmentów epickich z lirycznymi, rzadziej z dramatycznymi.
  • Synkretyzm gatunkowy – w utworze współistnieją elementy różnych gatunków literackich, na przykład hymn, pieśń, ballada, powieść.
  • Historyzm – powieści poetyckie najczęściej nawiązują do epoki średniowiecza, choć nie trzymają się prawdy historycznej, niekiedy też miejsce akcji może być przeniesione do egzotycznego kraju (orientalnego).
  • Nastrój tajemniczości, grozy i niesamowitości oraz zagadkowość. Dotyczą one kreacji bohatera i jego losów, ale także wydarzeń, wiele scen rozgrywa się pod osłoną nocy.

 

Konrad Wallenrod  spełnia wszystkie podstawowe reguły gatunku powieści poetyckiej.

  • W utworze brak jest przyczynowo-skutkowego powiązania ze sobą poszczególnych scen, kolejna scena nie musi być następstwem poprzedniej. Na przykład scena VI Pożegnanie przynosi obraz klęski Krzyżaków i śmierci bohatera, natomiast nie ma przed nią sceny opisującej przegraną bitwę.
  • Niechronologiczność akcji – na przykład w scenie I dowiadujemy się o wyborze Konrada na wielkiego mistrza, a dopiero później, w scenie IV Uczta Halban rekonstruuje wcześniejsze dzieje bohatera. Następuje tu tak zwana inwersja czasowa fabuły.
  • Synkretyzm rodzajowy i gatunkowy – mamy tu fragmenty liryczne, jak na przykład Pieśń o Wilii, hymn do ducha Świętego, czy Pieśń wajdeloty; fragmenty epickie, jak Przemowa, Powieść wajdeloty; balladę Alpuhara czy fragment dramatyczny – rozmowę Konrada z Aldoną w scenie VI Pożegnanie.
  • Historyzm utworu – autor traktuje prawdę historyczną dość swobodnie, jedynie jako tło opisywanych wydarzeń, aby ukryć tematykę współczesną, przenosi czas akcji utworu w głębokie średniowiecze.
  • Kreacja głównego bohatera – jest to typowy bohater bajroniczny, wzbogacony jednak o dylematy narodowe; już sam tytuł wskazuje, że najważniejszy będzie dramat rozgrywający się we wnętrzu romantycznego bohatera.
  • Nastrojowość i tajemniczość – autor za pomocą scenerii (noc, szarość świtu) buduje atmosferę grozy, poprzez niedomówienia stwarza aurę tajemniczości i piętna klątwy ciążącej nad głównym bohaterem.

 

Zobacz:

Konrad Wallenrod – Adam Mickiewicz

Określ powieść poetycką jako gatunek literacki

Charakterystyka Konrada Wallenroda

Konrad Wallenrod – praca domowa

Uporzdkuj treść Konrada Wallenroda

Przedstaw cechy powieści poetyckiej na przykładzie Konrada Wallenroda

Konrad Wallenrod – tytułowy ­bohater ­powieści poetyckiej Adama Mickiewicza