Wydarzenia

Wczesne średniowiecze V-XII w.
  • 476 r. Upadek Cesarstwa Rzymskiego – umowny początek epoki.
  • IX w. Panowanie Karola Wielkiego.
  • 966 r. Chrzest Polski.
  • 1025 r. Koronacja Bolesława Chrobrego.
  • 1096 r. Początek wypraw krzyżowych.
Dojrzałe średniowiecze (okres gotycki) XIII – XIV w.
  • 1292 r. Koniec wypraw krzyżowych.
  • 1320 r. Koronacja Władysława Łokietka – koniec rozbicia dzielnicowego w Polsce.
  • 1364 r. Założenie Akademii Krakowskiej.
Późne XV w.
  • 1410 r. Bitwa pod Grunwaldem.
  • 1453 r. Zdobycie Konstantynopola – umowna data końcowa epoki.
  • 1492 r. Odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba.

 

Średniowiecze

V wiek

  • św. Augustyn

V/VI wiek

  • czasy króla Artura

X wiek

  • Hugo Kapet – królem Francji
  • Otto I – cesarzem
  • Mieszko I – przyjmuje chrzest

XI wiek

  • 1066 rok – Normanowie podbijają Anglię
  • Otto III – cesarzem
  • 1054 rok – schizma wschodnia
  • wymarsz I krucjaty
  • pokuta Henryka IV w Canossie

XII wiek

  • 1138 rok – rozbicie dzielnicowe w Polsce
  • II i III krucjata
  • Franciszek z Asyżu
  • Pieśń o Rolandzie

XIII wiek

  • powstają uniwersytety w Paryżu i Cambridge
  • IV krucjata
  • krucjata dziecięca
  • VI i VII krucjata
  • ekspansja Mongołów na Europę
  • Jakub da Voragine
  • Tomasz z Akwinu
  • Dante Alighieri
  • Powieść o Róży – de Lorris

XIV wiek

  • epidemia czarnej śmierci – 1348 – 1350
  • początek wojny stuletniej
  • Petrarka
  • Geoffrey Chaucer
  • św. Tomasz – Summa teologiczna

XV wiek

  • wojna polsko-krzyżacka
    (Grunwald 1410 rok, pokój toruński)
  • śmierć Joanny d’Arc na stosie
  • upadek Konstantynopola – 1453 rok
  • Leonardo da Vinci
  • Albrecht Dürer
  • François Villon – Wielki testament

Kalendarz zdarzeń i zjawisk

W Europie
  • 476 r.: upadek cesarstwa zachodniorzymskiego;
  • 529 r.: zamknięcie Akademii Platońskiej;
  • 755 r.: powstanie państwa kościelnego;
  • 800 r.: Karol Wielki cesarzem rzymskim;
  • 864 r.: początek misji Cyryla i Metodego;
  • 1054 r.: schizma wschodnia, rozpad chrześcijaństwa na obrządki grecki i łaciński;
  • 1066 – Wilhelm Zdobywca królem Anglii
  • 1096 r.: początek epoki krucjat (pierwsza z dziewięciu krucjat odbyła się w latach 1096 – 1099, ostatnia zacznie się w 1204 r.);
  • 1291 r.: upadek Akkonu, ostatniej twierdzy krzyżowców;
  • 1337 r.: początek wojny stuletniej między Francją i Anglią;
  • 1347 – epidemia czarnej śmierci
  • 1389 r.: klęska Serbów na Kosowym Polu; podbój Bałkanów przez Turków;
  • 1419 r.: początek wieloletnich wojen husyckich w Czechach;
  • ok. 1450 r.: wynalezienie druku przez Jana Gutenberga;
  • 1453 r.: upadek cesarstwa wschodniorzymskiego (zdobycie Konstantynopola przez Turków); koniec wojny stuletniej;
  • 1492 r.: odkrycie Ameryki przez Kolumba; upadek Grenady – wyparcie muzułmanów z Hiszpanii.
W Polsce
  • 966 r.: chrzest Polski przyjęty przez Mieszka I;
  • 1000 r.: pielgrzymka cesarza Ottona III do Gniezna;
  • 1025 r.: koronacja Bolesława Chrobrego na króla Polski;
  • 1138 r.: testament Bolesława Krzywoustego; początek rozbicia dzielnicowego;
  • 1226 r.: sprowadzenie Krzyżaków przez Konrada ­Mazowieckiego;
  • 1241 r.: najazd tatarski, śmierć Henryka Brodatego pod Legnicą;
  • 1320 r.: koronacja Władysława Łokietka na króla Polski;
  • 1331 r.: bitwa pod Płowcami – pierwsze zwycięstwo nad Krzyżakami;
  • 1333 – koronacja Kazimierza Wielkiego
  • 1364 r.: powstanie Akademii Krakowskiej za rządów Kazimierza Wielkiego;
  • 1385 r.: unia w Krewie między Polską a Litwą;
  • 1386 r.: Jagiełło mężem Jadwigi i królem Polski;
  • 15 lipca 1410 r.: pokonanie Krzyżaków pod Grunwaldem
  • 1411 – pokój toruński
  • 1444 r.: klęska w bitwie z Turkami pod Warną, śmierć Władysława III Warneńczyka;
  • lata 1454 – 1466: wojna trzynastoletnia, pokonanie zakonu krzyżackiego przez Kazimierza IV Jagiellończyka.
  • 1518 – Bona Sforza przybywa do Krakowa
Początek ­średniowiecza

– przypada na przełom IV i V wieku naszej ery. Często wskazuje się datę 476 – upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego, który zapoczątkowuje epokę wieków średnich, a kończy starożytność.

Za daty kończące epokę uznano:
  • 1450 – rok, w którym Gutenberg wynalazł druk.
  • 1453 – rok upadku Konstantynopola, metropolii Zachodniego Cesarstwa.
  • 1492 – rok odkrycia Ameryki przez Krzysztofa Kolumba.

Koniec ­średniowiecza

– we Włoszech upatruje się już w XIV wieku. Włochy pierwsze dźwignęły się po tragedii epidemii czarnej śmierci (dżumy), która spustoszyła Europę, zaczęły rozwijać się banki, kontrakty ze światem, handel i ożywienie gospodarcze – a co za tym idzie: nowy światopogląd. W historii reszty Europy do średniowiecza wlicza się jeszcze wiek XV.

Skąd wywodzi się nazwa epoki i jak określisz czas jej trwania?

Średniowiecze – czyli wieki średnie to nazwa, którą wprowadzili twórcy renesansu, określając w ten sposób epokę poprzednią. W renesansie uznawano średniowiecze za okres przestoju, przejście między świetną epoką antyku a czasami nowożytnymi – czyli wieki średnie. Nazwa ta miała odcień lekceważący, ludzie odrodzenia zarzucali poprzednikom odejście od wartości starożytnych, ciemnotę i zacofanie. Później pogląd ten zmienił się, szczególnie gdy badacze wgłębili się w analizę dorobku epoki. Tym niemniej jeszcze dziś można usłyszeć, że były to „mroki średniowiecza” lub „era ciemna i zabobonna”.

Trwało średniowiecze w Europie ponad 10 stuleci!

 

Zobacz:

Maturalna wiedza o średnowieczu

ŚREDNIOWIECZE – TABELA

https://aleklasa.pl/liceum/c155-powtorka-z-epok-literackich/c159-sredniowiecze/sredniowiecze-w-polsce

Średniowiecze – życiorys kultury

https://aleklasa.pl/gimnazjum/c214-lekcje-z-epok-literackich/c217-sredniowiecze/1-charakterystyka-sredniowiecza

https://aleklasa.pl/liceum/c155-powtorka-z-epok-literackich/c159-sredniowiecze/sredniowiecze-w-polsce-x-xv-wiek

https://aleklasa.pl/liceum/c155-powtorka-z-epok-literackich/c159-sredniowiecze/1-charakterystyka-sredniowiecza

Średniowieczna Polska

Literatura średniowiecznej Europy

https://aleklasa.pl/liceum/c155-powtorka-z-epok-literackich/c159-sredniowiecze/krzyz-i-miecz-symbole-sredniowiecza

Średniowiecze. KARTKÓWKA

Śrdniowiecze – TEST 2