Romantyzm w Polsce - Cyprian Kamil Norwid

Na czym polega nowatorstwo poezji Norwida?

Nowatorstwo i – dodajmy – oryginalność tej poezji uderza w każdym z wierszy. Ta poezja jest inna, dziwna, chropowata, trudna. Co zatem stanowi o jej sile i urodzie?   Spróbujmy zestawić kilka cech poezji Norwida: Norwid bardzo dba o wartość słowa – nie ma w tej poezji słów zbędnych, wielosłowia czy licznych określników. Przeciwnie, jedno słowo nieraz niesie wiele znaczeń. Metafora – mnogość skrótów myślowych. Norwid „zagęszcza” znaczenia, uwielbia zwroty dwu- i wieloznaczne, poszukuje przenośni jak najbardziej treściwych.

Koncepcja artysty i sztuki według Norwida

Ostatni, spóźniony, wielki romantyk Norwid miał niezupełnie romantyczną wizję sztuki i artysty. Romantyczne było niewątpliwie postrzeganie artysty jako wybitnej jednostki, nierozumianej przez zwykłych, przeciętnych śmiertelników, samotnej i obarczonej wielką misją. Zarazem jednak uważał Norwid, że artysta jest rzemieślnikiem: ma pracować, organizować wyobraźnię, być architektem słowa – a to nie to samo co romantyczne natchnienie. Rola poety – to szukać prawdy, walczyć ze złem, pracować. Czym zaś jest poezja? Jest „praktycznością”, musi spełniać cele

Jaką koncepcję historii zawarł Norwid w swojej poezji?

Istnieje taki wiersz Norwida Przeszłość. Ten utwór jest definicją historii w specyficznym, norwidowskim rozumieniu. By ją pojąć, trzeba wyobrazić sobie następujący obrazek: wśród drzew jedzie wóz pełen dzieci, mija kolejne drzewa, a dzieci krzyczą, że to dęby uciekają w głąb lasu… Ta scenka obrazuje nasze błędne mniemanie o historii. Dzieci – to ludzie, którzy myślą, że to wydarzenia mijają „obok”, podczas gdy oni sami tkwią w miejscu. Tymczasem – wg Norwida – sprawa wygląda inaczej:

Jak rozumiesz wymowę utworu Norwida pt. „Bema pamięci żałobny-rapsod”?

Jest to utwór pełen powagi, dostojeństwa – i takim powinien być jako rapsod. Rapsod bowiem to utwór poetycki (lub część eposu), utrzymany w podniosłym stylu, sławiący bohatera lub ważne wydarzenie. Tu bohaterem jest postać historyczna – generał Józef Bem – patriota polski, uczestnik walk, m.in. na Węgrzech i w Wiedniu, zmarły w 1850 r. w Syrii. Czytając utwór Norwida, stajemy się uczestnikami poetyckiego misterium pogrzebowego, które silnie przemawia do wyobraźni odbiorcy. Dotrzeć do sensu tego

Jaka polemika ma miejsce w wierszu Norwida pt. W Weronie?

Liryk W Weronie zawiera krótką dyskusję między „uczonymi” ludźmi a cyprysami, czyli między rozumem człowieka a głosem przyrody. O czym dyskutują? Oto w miejscu legendarnym, bo w Weronie, mieście, w którym rozegrała się tragedia Szekspirowskich bohaterów: Romea i Julii. Niebo przygląda się ludzkiej tragedii, śmiesznym waśniom rodów, potędze miłości i zrzuca na ziemię gwiazdę. Ta spadająca gwiazda staje się głównym punktem sporu. Czym jest? Czy „łzą znad planety” – symbolem współczucia nieba wobec tragedii człowieka, hołdem dla jego uczucia?

W jakich utworach można odnaleźć refleksję Norwida o sobie samym i o własnym życiu?

Jednym z takich wierszy jest utwór Klaskaniem mając obrzękłe prawice. Norwid pisze tu o sobie i o swoich odczuciach, przy czym nie jest to jedyny temat – drugi to perspektywiczne przedstawienie świata i ocena jego prawidłowości. Treść można omówić następująco: w świecie, w którym znudzony pieśniami lud domaga się czynu, w ojczyźnie, w której jest laurowo i ciemno („laurowo” z pieśnią romantyczną, „ciemno” – bo są to czasy terroru, niewoli i niepewności), w takiej atmosferze pojawia się nowy poeta – Norwid. Jest samotny

Podaj przykład utworu, w którym Norwid podejmuje temat miłości między dwojgiem ludzi.

Jednym z najpiękniejszych utworów o miłości jest wiersz Jak… – utwór „zbudowany z niedopowiedzeń”. Już tytuł sugeruje „urwane” porównanie: jak… co? I w tej formie biegną kolejne zwrotki, odwołując się do całej gamy zmysłów odbiorcy. Załóżmy sobie, że chodzi o miłość. I oto pierwsza jej wizja, „pierwsze wejrzenie jak uderzenie fiołkami po oczach”. Może to zarazem opis fiołkowego spojrzenia? Druga wizja – pogodny poranek, pęk kwiatów rzucony na białe klawisze fortepianu. To już jakaś fabuła; ogród,

Dokonaj interpretacji wiersza Fortepian Szopena

Oto jeszcze jeden wiersz, którego nie można zrozumieć bez rozszyfrowania jego kontekstów. W Warszawie w czasie powstania styczniowego rozegrało się dramatyczne wydarzenie: w akcie zemsty carscy żołdacy wyrzucili z okna pałacu Zamoyskich na bruk fortepian Szopena. Sam kompozytor już wtedy nie żył – zmarł w 1849 r. w Paryżu. Norwid odwiedził go na kilka tygodni przed śmiercią. Napływające później z kraju doniesienia o zbezczeszczeniu instrumentu obudziły w poecie wspomnienie spotkania podczas tych „dni przedostatnich” i zainspirowały go do napisania rozbudowanego

O czym traktuje utwór „Do obywatela Johna Brown”?

John Brown to ciemnoskóry amerykański farmer, który 16 października 1859 roku na czele kilkunastoosobowego oddziału dokonał ataku na arsenał w Harpers-Ferry w stanie Wirginia, aby w ten sposób wywołać powstanie mające znieść niewolnictwo Murzynów w Stanach Zjednoczonych. Sam jednak trafił do więzienia i, wyrokiem sądu w Charlestonie z 2 listopada, skazany został na śmierć przez powieszenie. Egzekucję wykonano równo miesiąc później, ale zanim do niej doszło, przez Stany Zjednoczone przetoczyła się fala solidarnościowych wystąpień. Wydarzenie wzburzyło

Jak realizuje się kult ludzi wielkich w poezji Norwida?

Punktem wyjścia do odpowiedzi na powyższe pytanie powinno być przytoczenie jednej z najważniejszych opozycji, jaką rozważał Norwid. Chodzi mianowicie o sprzeczność człowiek – świat, o poczucie obcości i niezrozumienia wśród ludzi, jakie odczuwa jednostka. Zasada ta jeszcze bardziej obowiązuje w przypadku ludzi wybitnych, obdarzonych talentem, artystów, polityków, filozofów. Oto charakterystyczna dla Norwida refleksja: prawdziwie wielka jednostka nigdy nie będzie doceniona z a życia, nie zrozumieją jej współcześni, dopiero po latach następne pokolenia odkryją i pojmą sens

Wymień charakterystyczne motywy i tematy podejmowane w poezji Norwida

Norwid, prócz wielu rysów indywidualnych, tym jeszcze różnił się od innych romantyków, że podejmował tematy ponadczasowe, uniwersalne, a nawet historię Polski i problem walki o niepodległość ujmował w kategoriach ogólnoludzkich.    W poezji Norwida bardzo ważne są następujące motywy: Kult ludzi wielkich, wybitnych jednostek i ich miejsca w społeczeństwie. Rozważania o człowieku, jego sytuacji w świecie, zależności od historii, cywilizacji i natury, konflikcie jednostka-świat. Historia – czym są dzieje ludzkości, jak je rozumieć? Sztuka i rola artysty – specyficzna, norwidowska

Wymień najważniejsze wydarzenia z życia Norwida

Cyprian Kamil Norwid Urodził się w 1821 r. na Mazowszu w dostatnim, choć nie bogatym szlacheckim dworze we wsi Laskowo-Głuchy. Był uzdolniony artystycznie i nie ukończywszy Gimnazjum Guberialnego w Warszawie rozpoczął naukę w prywatnej szkole malarskiej. Zadebiutował jako poeta w 1840 r. na łamach prasy warszawskiej. Bywał w stołecznych salonach arystokratycznych i literackich. W 1843 roku dobrowolnie opuścił kraj. Podróżował po Europie, zwiedzał muzea, kościoły i pracownie artystów. Studiował we Włoszech rzeźbę i rytownictwo. Po otrzymaniu od narzeczonej listu o zerwaniu zaręczyn

Wymień najbardziej znane utwory Norwida

Większość nie doczekała się publikacji za życia autora, musiały czekać do następnego stulecia na działalność Zenona Przesmyckiego i współczesnych badaczy, by dotrzeć do powszechnego odbioru i kanonu lektur szkolnych.   Najpełniej talent Norwida rozwinął ujawnił się w liryce. W latach 1857-1865 powstał cykl stu wierszy zatytułowany Vademecum (po łacinie znaczy to „idź ze mną”). Najbardziej znane spośród około 250 wierszy poety to: Pióro – wiersz z 1842 r., przedstawiający własny, osobisty program twórczy autora; Moja