Exegi monumentum – oznacza: „stawiam sobie pomnik” – (trwalszy niż ze spiżu). Tak zaczyna się słynna oda Horacego, która podejmuje temat nieśmiertelności poety i poezji. Twórczość, poezja, dzieło życia daje poecie sławę i nieśmiertelność. „Non omnis moriar” – brzmi słynny cytat, który oznacza: „nie wszystek umrę” – bo pozostanie po mnie sława i poezja. Horacy zwraca uwagę na dwoistą naturę poety: śmiertelną i nieśmiertelną także w wielu innych utworach, np. w odzie: Niezwykłe i potężne uniosą nas skrzydła, mówi: „poeta ze dwojej złożony natury”, które to słowa znamy głównie dzięki przekładowi Jana Kochanowskiego.

Ten temat powróci, gdy będziesz czytać pieśni Jana Kochanowskiego – dokładnie Pieśń XXIV, która wyraźnie nawiązuje do Horacego. „Ani ja (…) nie umrę ani mię czarnymi Styks niewesoła zamknie odnogami swymi” – powtarza tak owo słynne „nie wszystek umrę” Kochanowski.

Jeszcze bardziej nawiązuje do ody utwór Do Mecenasa – i tam, i tu jawi się motyw poety-ptaka, złożonego z dwoistej natury, bo jakby w połowie człowieka przywiązanego do ziemi, ale w połowie ptaka, podniebną istotę pogardzającą „ludnemi miasty”.

Niezwykłe mając i nie kruche skrzydła
wzlecę poeta z dwóch natur złożony

Horacjańska teoria dotycząca poezji i poety wykuwa portret artysty, któremu talent zapewnia nieśmiertelność, który podobny jest do ptaka – obcy na ziemi, marzący o podniebnym locie. Bardzo to ważne, bo kontynuatorami takiej wizji artysty będą romantycy i moderniści.

Inne utwory odwołujące się do horacjańskiego „non omnis moriar”:

Nawiązania żartobliwe:

  • Adam Mickiewicz – Exegi monumentum…,
  • Antoni Słonimski – Exegi monumentum…

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Na czym polega poezja złotego środka Horacego

Jakie znasz rodzaje liryki horacjańskiej?

Jaką filozofię prezentuje w swojej poezji Horacy?

Dialog poezji i filozofii. Przedstaw i nazwij obecne w Pieśniach Horacego elementy filozoficzne.

Horacy – Exegi monumentum

Horacy – Wybudowałem pomnik

Exegi monumentum – Horacy

Horacy na maturze