MIMESIS w dosłownym tłumaczeniu oznacza naśladowanie. Co ma naśladować sztuka? Rzeczywistość, musi odwzorowywać prawdziwe życie, kopiować prawdopodobne życiowo sytuacje.

  • Według Pitagorasa najlepszą sztuką naśladującą przeżycia człowieka jest taniec.
  • Inny uczony starożytny – Demokryt – poszukiwał odzwierciedleń życia w naturze.
  • Platon natomiast w malarstwie i poezji.
  • Pojęcie mimesis rozwinął Arystoteles w Poetyce. Według niego wszystko, co ukształtowała przyroda, człowiek może naśladować w malarstwie, rzeźbie, poezji, muzyce. W literaturze występują różne gatunki, które różnią się sposobem naśladowania: epopeja i dytyramb naśladują za pomocą narracji, tragedia przez przedstawienie prawdopodobnych osób i zdarzeń.

Tragedia działa silniej na odbiorcę, bo kiedy człowiek ogląda w teatrze sztukę, w której bohaterowie wydają się tacy ludzcy, prawdziwi, a ich życie jest powikłane, pełne niesprawiedliwości, budzą się w nim „litość i trwoga”, a następnie emocje zwane KATHARSIS. Bez tych emocji przedstawienie teatralne nie może być udane – twierdzi Arystoteles. Katharsis jest rodzajem oczyszczenia.

Zapamiętaj!
Pojęcie to znaczy dosłownie „oczyszczenie”. Katharsis to wstrząs uczuciowy, oczyszczenie duszy widza z win, wyzwolenie. Polega na tym, że widz przeżywa „litość i trwogę”, patrząc na akcję tragedii. Naszą (jeśli jesteśmy widzami) litość wzbudza nieszczęście człowieka niewinnego, natomiast trwogę – nieszczęście człowieka, który jest do nas podobny. Starożytni twórcy układali fabuły tragedii, pamiętając o tych właśnie celach.

Mimesis i katharsis później:

  • Doskonałym przykładem są powieści realistyczne – właśnie realizm stanowi kontynuację mimesis Arystotelesa. Przywołaj Eugeniusza Rastignaca czy Jana Goriot z powieści Ojciec Goriot Balzaka, Emmę Bovary z powieści Pani Bovary Gustawa Flauberta albo Rodiona Raskolnikowa ze Zbrodni i kary Dostojewskiego.
  • Współczesna powieść Alberta Camusa Dżuma – to galeria różnych postaci (ani dobrych, ani złych) jednakowo zagrożonych. Zaraza zbiera obfite plony, a czytelnik odczuwa litość i trwogę, by w końcu doznać katharsis.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

https://aleklasa.pl/liceum/c155-powtorka-z-epok-literackich/c156-antyk/najwazniejsze-pojecia-z-poetyki

https://aleklasa.pl/liceum/c111-jak-odpowiadac-z-polskiego/antyk/c410-antyk-5/wyjasnij-pojecia-mimesis-katharsis

Mimesis w literaturze

Podręczny słowniczek maturzysty

ANTYK – Test 1

Pojęcia związane z antykiem