Program pozytywizmu w Nad Niemnem

Oprócz etosu pracy jest jeszcze kilka zagadnień, które porusza pisarka-pozytywistka.

Oto wybrane przykłady:

  • Potrzebę nauki (scjentyzm) udowadnia m.in. osoba Witolda, który jest pozytywną postacią, ma wiele planów na przyszłość – a to dzięki naukom, które pobiera i które będzie umiał spożytkować.
  • Utylitaryzm. Ludzie muszą być użyteczni dla kraju, społeczeństwa. Wystarczy popatrzeć na los tych, którzy są „pasożytami”: Emilii, Różyca, Zygmunta, Kirły. Są bezużyteczni, niezbyt szczęśliwi, nie widzą sensu istnienia.
  • Ziemia jako idea ojczyzny, pojęcie zastępujące mit walki zbrojnej, która nie była wówczas możliwa (czasy po klęsce powstania). Ziemia polska jest ziemią polską bez względu na zabory i trzeba o tę ziemię dbać, w ten sposób czynnie czekając na wolność. Taki pogląd głosi Benedykt, Witold, potwierdza go też tryb życia Bohatyrowiczów.
  • Praca organiczna. Porównanie społeczeństwa do organizmu jest adekwatne w przypadku bohaterów powieści. Oglądamy tu arystokrację, szlachtę ziemiańską, szlachtę zaściankową – niemal schłopiałą. Tylko ta ostatnia wydaje się być zdrowa, wyższe dotknięte są chorobą i wymagają reform. W dodatku są to warstwy skłócone – trudno więc, by współdziałały w jednym organizmie. Postulat o „leczenie” – reformy i pojednanie jest w powieści wyraźny.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Nad Niemnem jako epopeja

W jaki sposób Eliza Orzeszkowa udowadnia wartość pracy? Odpowiedz na podstawie Nad Niemnem.

 

Jak wygląda ocena romantyzmu i romantyków w świetle Nad Niemnem?

Czy Nad Niemnem jest powieścią tendencyjna czy realistyczną?

Znaczenie mogiły powstańców i grobu Jana i Cecylii w Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej

 

Omów najważniejsze konflikty i spory pomiędzy bohaterami w Nad Niemnem

Jakie znaczenie ma w Nad Niemnem powstanie styczniowe i pamięć o nim?

Znaczenie mogiły powstańców i grobu Jana i Cecylii w Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej