Jan Kochanowski stworzył polską tragedię w większości utrzymując zasady ustalone przez twórców antycznych. Jest to naturalne w przypadku twórców odrodzenia – wskrzeszających dorobek starożytności. Ale Kochanowski nieco zmodyfikował schematy – dodał kilka elementów, których antyczni nie praktykowali.

Zachował:

  • temat mitologiczny – wojny trojańskiej, popularny wśród twórców antycznych;
  • obecność chóru;
  • podział na epizody i komentarze chóru;
  • liczbę trzech osób na scenie;
  • zasadę odpowiedniości stylu wypowiedzi do pozycji ważności postaci (decorum);
  • zasadę trzech jedności: miejsca, czasu, akcji:
    • jednowątkowa, dotycząca decyzji politycznej akcja rozgrywa się na Placu Publicznym przed pałacem Priama.
    • wieści spoza tego miejsca (np. z obrad Rady Królewskiej) relacjonuje poseł,
    • wszystko mieści się w obrebe jednego dnia.

Odejście od reguł klasycznych to:

  • rezygnacja z konkretnego konfliktu tragicznego – ośrodka tragedii greckie;
  • rezygnacja głównego bohatera naznaczonego piętnem tragizmu. Wybór Aleksandra pomiędzy pozostawieniem Heleny i wojną a jej oddaniem nie jest konfliktem tragicznym;
  • nie ma parodosu (pieśni wstępnej) i exodosu (pieśni końcowej).
  • Tytuł – w klasycznej tragedii było to zazwyczaj imię bohatera tragicznego – Kochanowski eksponuje główne wydarzenie.

Bardziej istotny od różnic w budowie jest fakt, że Kochanowski rezygnuje z wprowadzenia do swojego utworu fatum rozumianego jako przekleństwo lub wola bogów, które całkowicie determinuje postępowanie bohaterów. To zupełnie zmienia ich rolę – przestają być oni tylko bezwolnymi marionetkami, realizującymi zapadające w górze wyroki, stają się ludźmi samodzielnie kształtującymi swój los, odpowiedzialnymi za własne czyny. Nic ich od tego nie zwalnia – takie podejście zgodne jest z humanistycznym duchem odrodzenia!

Zapamiętaj!
Utwór jest tragedią humanistyczną, bo:

  • treścią nawiązuje do tematu antycznego,
  • większość cech kompozycji tragedii greckiej,
  • podejmuje tematy bliskie człowiekowi: miłość, władza, państwo, moralność.

Odległe to od średniowiecznego teocentryzmu.

 

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Tragedia antyczna a dramat renesansowy

Związek Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego z tragedią antyczną i problemami Polski XVI wieku.

Jakie zasady rządziły tragedią grecką?

Odprawa posłów greckich – Jan Kochanowski

Odprawa posłów greckich jako tragedia humanistyczna

O czym traktuje Odprawa posłów greckich Jana Kochanowskiego?

Omów kompozycję Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego

Na czym polega alegoryczność Odprawy posłów greckich?

Jak zbudowana była tragedia grecka?

Odprawa posłów greckich Jana Kochanowskiego – pierwsza polska tragedia