Kiedy François Villon pisał Wielki testament, był ciężko chory i żył w nędzy. Już choćby dlatego jego testament będzie drwiną z rzeczywistego dokumentu, w którym ludzie zapisują potomnym swój majątek. Villon nie miał dóbr do rozdania, ale… kilka oryginalnych myśli, refleksji o życiu ludzkim i talent poety. Dlatego jego testament przetrwał wieki i ma wartość uniwersalną. Ostatnia wola Villona przeplatana jest balladami i rondami.
Najbardziej znane ballady to:

  • Ballada o paniach minionego czasu,
  • Żale pięknej płatnerki,
  • Ballada o wisielcach.

Podejmują temat od dawna towarzyszący człowiekowi: refleksję nad przemijalnością życia i ludzkich spraw. Villon szydzi z wartości, do których przywiązujemy wagę, a szczególnie okrutny jest dla kobiet. Wydaje się, że siła czasu, która degraduje urodę kobiety, jest dla niego najcenniejszym dowodem i najwyraźniejszym obrazem przemijania, znikomości ludzkiego życia. Piękna płatnerka była pięknością, u jej stóp leżał zachwycony Paryż – dziś jest paskudną staruchą. Panie minionego czasu: Flora – piękna kurtyzana rzymska, Thais, Heloiza, królowa Blanka, Berta o Wielkiej Stopie, a nawet Joanna d’Arc. Gdzie są dziś? Nie pytaj! Ich los obrazuje słynne i znakomite, pełne goryczy zawołanie Villona:

Ach, gdzie są niegdysiejsze śniegi!

Niestety – to samo spotka i sławnych mężczyzn (Gdzie dziś są wszyscy owi wspaniali mężowie: Wielki Krezus, król Lidii, także perski Kserkses?) i kobietki mniej sławne od wyżej wymienionych, za to blisko związane z Villonem: Różyczka, Maryśka, Małgośka, Brygida…

Nie sposób oprzeć się wrażeniu, że obok filozoficznej przestrogi, zgodnej z duchem epoki – w tle Villonowych pouczeń pobrzmiewa szczery żal za wszelkimi urokami życia. Żal i tęsknota niegodne myśliciela pogardzającego ziemskimi sprawami. Przy okazji kreśli Villon obrazy średniowiecznych zabaw i nagle uświadamiamy sobie, że nie były to czasy li tylko ponure, że nie tylko pielgrzymi i jęczące pochody biczowników są symptomem średniowiecza – ale też sceny ­hulaszczych i swawolnych zabaw. Jak choćby te, które opisuje Villon, przestrzegając młodych chłopców, wyrzucając im: błazeństwa, igry, komedyje, kręgle, karcięta, i dodając: gdzież wszystko idzie? Mam dać szyję? Wszystko na karczmę y dziewczęta.

Na czym polega uniwersalizm „Wielkiego testamentu”?

Wielki testament

  • Podejmuje motyw vanitas – wyraża myśl późnego średniowiecza: refleksję o przemijaniu i żal za utraconym życiem.
  • Filozoficzny ładunek utworu, dowodzący kruchości życia, jest zagadnieniem uniwersalnym.
  • Zawiera przejmujący obraz śmierci (Ballada o wisielcach) – topos modny w epoce.
  • Obrazy miłości, starości zarysowuje Villon bardzo przekonująco.
  • Utwór jest obrazem epoki: przybliża sceny zabaw i rozrywek, pokazuje piętnastowiecznych paryżan, ówczesne karczmy, stroje, obyczaje itd.
  • Utwór został napisany w języku francuskim! Jest więc dzielem narodowym.
  • Jest kompozycją o  wysokim poziomie artystycznym (ballady, ronda, zgodność ilości wersów w strofach, ostatni wers – refren itd.).

Kim był Villon?

Największym poetą późnego śred­­­niowiecza, paryżaninem, studentem Sorbony rokującym niezłą przyszłość, a potem: awanturnikiem, przestępcą, tułaczem. Miał na swoim koncie rozboje i gwałty, nawet zabójstwo księdza, był więziony i skazany na szubienicę, której udało mu się uniknąć. Dzięki tak mrocznej biografii jest pierwszym w historii tzw. poetą przeklętym… Wiemy, że urodził się w roku, w którym spalono na stosie Joannę d’Arc. Nie wiemy, kiedy i jak zmarł ani gdzie jest jego grób.

O czym jest  Wielki testament?

  • Wielki testament jest… wielką refleksją nad przemijalnością życia i ludzkich spraw.
  • Drugi wielki temat Villona  – to paradoksalnie radość i pochwała życia.

Kompozycja

  • Dzieło życia Villona jest parodią testamentu – dokumentu zawierającego ostatnią wolę zmarłego.
  • Składa się z ballad i rond.
  • Ballada francuska z XIV w. składa się z trzech strof zakończony refrenem i czwartej strofki – przesłania.
  • Rondo – utwór kilkunastowersowy, w którym powtarza się ten sam werset i występują tylko dwa rymy.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Jakie wartości przedstawia „Wielki testament” Françoisa Villona?

Wielki testament François Villona – manifest indywidualizmu. Ukaż to dzieło na tle podejścia do kwestii autorstwa w średniowieczu