Tag "biografia"

George Orwell

Mini-CV 1903 – narodziny w indyjskim mieście Motihari. 1922-1927 – służba w brytyjskiej Policji Imperialnej w Birmie. 1936-1937 – uczestnictwo w wojnie domowej w Hiszpanii po stronie anarchistów. 1941-1943 – służba w ochotniczych szeregach samoobrony. Pracuje jako korespondent BBC. 1945 – pracuje jako korespondent Obserwatora na Europę Zachodnią. 1950 – umiera w uniwersyteckiej klinice w Londynie. George Orwell był pisarzem i publicystą angielskim. Urodził się w Indiach, jednak młodość i decydujące lata swego życia spędził w Europie. Orwell znany jest przede wszystkim

Gustaw Herling-Grudziński

Pisarz emigracyjny. Dokumentalista i moralista. Autor poruszającej książki o sowieckich obozach pracy. Więzień łagru w Jercewie i żołnierz generała Andersa. Piękna, heroiczna biografia, w której nie brakowało tragicznych zdarzeń. Spisywał ją autor niemalże przez całe życie w kolejnych częściach Dziennika pisanego nocą. W Polsce przez wiele lat w oficjalnym obiegu nieobecny i zakazany. Pierwsza jego książka z czasów emigracji ukazała się w kraju dopiero w późnych latach 80. W 1991 roku przyjechał do Polski po raz pierwszy po pięćdziesięciu dwóch latach pobytu za

Johann Wolfgang Goethe

Pisarz czasu burzy i naporu w Niemczech. Współtwórca romantycznej rewolucji. Kształtował nowe kanony w literaturze końca XVIII i początku XIX wieku. Formował romantyczny światopogląd. Dał kulturze europejskiej nowy typ bohatera, który swoją postawą, sposobem postrzegania świata, strojem wyrażał istotę romantycznego przewrotu. Nie było w Europie artysty, który by nie znał twórczości Goethego. Z uwielbieniem czytał go Mickiewicz i inni polscy romantycy. Miał też wrogów, bo jak każdy, kto tworzy nową metodę, budził kontrowersje. Jaka to epoka? Goethe

Gabriela Zapolska

Gabriela Zapolska w swoich dramatach, powieściach i nowelach pokazywała śmieszny, ale i przerażający mieszczański świat ludzi dbałych tylko o własną wygodę i przestrzeganie konwenansów. Wpisała się w ten sposób w młodopolski nurt krytyki filisterstwa. Jej życie i twórczość otaczała aura skandalu, którą często sama podsycała. Wyciągała na światło dzienne tematy niemoralne, zakazane, prowokowała – nie tylko swoimi publikacjami, ale i życiem osobistym. Pochodziła z bogatej, ziemiańskiej rodziny, szybko jednak zerwała ze swoim środowiskiem wybierając życie aktorki. Marzenia o staniu się „drugą

François Villon

Mini-CV François Villon urodził się w 1431 roku w ubogiej rodzinie. 1452 – zostaje magistrem sztuk wyzwolonych. 1455 – w związku z licznymi burdami i oskarżeniem o morderstwo ucieka z Paryża, dokąd wraca w 1456 roku. 1462 – pisze Wielki testament. 1463 – skazany na banicję opuszcza Paryż i słuch po nim ginie. François Villon to jedna z ciekawszych postaci francuskiej poezji średniowiecznej. Słynny jako awanturnik i przestępca, lubujący się w rozrywkach światka paryskiego. Rzetelnie wykształcony, wybiera drogę przestępstw i zabawy. W swej poezji

Gustaw Flaubert

Mini-CV 1821 – Gustaw Flaubert przychodzi na świat w Rouen. 1839 – rozpoczyna studia w Paryżu, które wkrótce rzuca i osiedla się w Croisset. 1849 – podróż na Wschód. 1856 – wydanie Pani Bovary, proces i sława. 1880 – śmierć. Gustaw Flaubert (1821-1880), wybitny pisarz francuski, którego twórczość budziła w ówczesnym świecie wiele kontrowersji. Stworzył własną koncepcję sztuki obiektywnej, przemawiającej samym obrazem, dążącej do piękna i prawdy (odtwarzającej życie w jego rzeczywistych przejawach). Uważany za ojca naturalizmu. Na

Daniel Naborowski

Epoka –  barok, XVII wiek Nurt – poezja dworska, ale metafizyczna, wyraża w poezji modną w baroku filozofię. Zaliczany jest do polskich poetów metafizycznych, obok np. Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego i Sebastiana Grabowieckiego Rola w polskiej literaturze – najbardziej znany poeta metafizyczny XVII wieku. Myśl o przemijaniu i marności kondycji ludzkiej znajduje w jego wierszach ciekawą  realizację. Jego poezja jest kunsztowna, ma starannie przemyślaną kompozycję. Jednocześnie zaskakuje niemal współczesny język niektórych jego

Maria Dąbrowska

Mini-CV 1889 – Maria Szumska przychodzi na świat w Russowie koło Kalisza. 1906-1907 – studia przyrodoznawcze w Lozannie. Od 1908 – studia w Brukseli. Interesuje się sprawami społecznymi, poznaje przyszłego męża Mariana Dąbrowskiego, współpraca z wieloma pismami. 1911 – ślub Marii i Mariana Dąbrowskich. 1914 – wybuch wojny i pobyt w Polsce; Maria jest zaangażowana czynnie w pracę społeczno-oświatową. 1918-1824 – praca w Ministerstwie Rolnictwa. 1925 – Nagroda Związku Księgarzy i Wydawców; śmierć Mariana Dąbrowskiego, depresja Marii. 1929 – pobyt

Eliza Orzeszkowa

Mini-CV 6 VI 1841 – urodziła się w majątku Milkowszczyzna na Grodzieńszczyźnie. 1852 – 1857 – pobierała nauki na pensji sakramentek w Warszawie. 21 I 1858 – wzięła ślub z Piotrem Orzeszką. 1863 – 1864 – aktywne uczestniczyła w powstaniu styczniowym. 1865 – 1869 – te lata spędziła samotnie w Milkowszczyźnie. 1866 – Orzeszkowa debiutowała opowiadaniem Obrazek z lat głodowych. 1869 – uzyskała unieważnienie małżeństwa, Pan Graba – pierwsza dobrze przyjęta powieść tendencyjna. 1873 – Marta –

Fiodor Dostojewski

Mini-CV 1821 – urodziny. 1839 – śmierć ojca. 1843 – koniec edukacji w szkole wojskowej. 1844 – dymisja z wojska i decyzja o poświęceniu się pracy literackiej. 1849 – aresztowanie, proces, kara śmierci, ułaskawienie. 1849-1859 – zesłanie: katorga, przymusowa służba wojskowa. 1857 – ślub z Marią Isajew. 1859 – powrót do Petersburga. 1863 – pierwsza podróż za granicę. 1867 – ślub z Anną Snitkiną. 1867 – 1871 – podróż po Europie – walka z hazardem. 1871 –

Michaił Bułhakow

Michaił Bułhakow, autor czterech powieści, czternastu sztuk teatralnych, czterech librett operowych i wielu opowiadań i felietonów, był twórcą nie tylko wybitnym, ale – co niezbyt częste – jest również niezwykle popularnym. W plebiscycie dziennika Rzeczpospolita jego powieść Mistrz i Małgorzata zdobyła u polskich czytelników miano największej książki obcojęzycznej XX wieku. Bułhakow ma również swoją legendę biograficzną – jego twórczość postrzegana jest jako nieprzerwany akt oporu przeciw władzy komunistycznej, której działania doprowadziły do tego, że za

Joseph Conrad

Mini-CV •    1857 – Joseph Conrad przyszedł na świat w Berdyczowie, w Polsce. •    Dzieciństwo na zesłaniu, po powrocie wychowywany przez rodzinę matki. •    1874 – opuścił Polskę i został marynarzem. •    1878 – 1894 – pływał pod banderolą angielską, odbywając wiele egzotycznych podróży. •    1896 – ożenił się i zamieszkał w Anglii, zaczął pisać powieści. •    1924 – śmierć Conrada. Joseph Conrad, właśc. Teodor Józef Konrad Korzeniowski, powieściopisarz angielski polskiego pochodzenia. Jego zrealizowanym marzeniem

Miron Białoszewski – biografia

Epoka – współczesność Debiut Białoszewskiego przypada na lata przełomu październikowego. Określenie to odnosi się do okresu przemian w Polsce, które nastąpiły po śmierci Stalina w 1953 . Pokazało się wówczas światu  pokolenie Współczesności lub pokoleniem ’56, ale Białoszewski pozostał „poetą osobnym” oryginalnym twórca współczesnym. Nurt – poezja lingwistyczna. Miejsce – Warszawa – opisuje stolice powstańczą, współczesna bywa przestrzenią w poezji. Rola w literaturze polskiej – to ważny poeta współczesny, oryginalny, wniósł do poezji zupełnie

Honoriusz Balzak

Mini-CV 1799 – Honoriusz Balzak rodzi się w Tours. 1814 – praktyki prawnicze w Paryżu, początki fascynacji literaturą. 1829 – pierwsze utwory, które Balzak podpisuje swoim nazwiskiem. 1833-1849 – korespondencja z panią Hańską, zakończona małżeństwem. 1834 – wydanie Ojca Goriot i początek cyklu Komedia ludzka. 1850 – przepracowany Balzak umiera. Honoriusz Balzak (1799-1850) to wielki francuski powieściopisarz, a także autor dramatów, artykułów, felietonów i rozpraw krytycznych. Jego cykl powieści – Komedia ludzka to wielkie, liczące ponad

Bolesław Prus

Biografia 20 VIII 1847 – właściwie Aleksander Głowacki, urodzony w Hrubieszowie, pochodził z ubogiej szlachty herbu Prus. Wcześ­nie traci rodziców, wychowuje się u krewnych w Puławach, a potem w Lublinie. W Lublinie też zaczyna uczęszczać do Szkoły Realnej. Luty 1861 – przenosi się do Siedlec, a potem do Kielc pod opiekę brata – Leona. 1863 – bierze udział w powstaniu styczniowym. Ranny, trafia do szpitala, a potem do więzienia w Lublinie. Po zwolnieniu kończy gimnazjum w Lublinie. 1866 – zdaje egzamin na

Bolesław Leśmian

Bolesław Leśmian (1877 lub 1878-1937) to jeden z najciekawszych polskich poetów symbolicznych i międzywojennych. Twórczość Leśmiana ewoluowała z czasem, zawsze jednak pozostawał poetą bardzo oryginalnym, nastawionym na grę słowem i obrazem. Był poetą filozofem, mającym swój wkład w kształt wielu środowisk twórczych Polski, m.in. skamandrytów, awangardy. Epoka – Bolesław Leśmian jest poetą dwóch epok – Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego. Miejsca –  Hrubieszów Nurty  – Leśmian jest poeta indywidualistą, trudno przypisać go do określonego nurtu.

Charles Baudelaire

Mini-CV 1827 – śmierć ojca, Baudelaire był wówczas sześcioletnim chłopcem. 1828 – powtórne małżeństwo matki, ojczym Baudelaire’a, major Aupick, wprowadził do domu surową i nieznaną chłopcu dyscyplinę. 1832 – przeprowadzka do Lyonu, gdzie Charles rozpoczął naukę w renomowanym Liceum Luis-le-Grand. 1841 – podróż do Indii. 1842 – poeta poznał Jeanne Duval, która została jego kochanką i muzą na wiele lat. 1847 – publikacja jego debiutanckiej powieści Fanfarlo. 1848 – udział w zamieszkach lutowych w Paryżu.

Andrzej Bursa

Mini-CV Data urodzenia: 21 marca 1932 r. 1952 – ślub z Ludwiką Szemioth, studentką Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. 1954 – debiut poetycki, wiersz Głos w dyskusji o młodzieży opublikowany w Życiu Literackim. 1955 – wstąpienie do PZPR i porzucenie studiów. 1957 – odrzucenie przez Wydawnictwo Literackie w Krakowie maszynopisu jego debiutanckiego tomu poetyckiego pt. Kat bez maski. Data śmierci: 15 listopada 1957 r. Andrzej Bursa odbierany jest jako poeta buntownik, „młody gniewny”, ktoś w rodzaju Jamesa Deana w poezji polskiej.

Albert Camus

Mini-CV 1913 – Albert Camus przyszedł na świat w Algierii. 1935-1937 – członek partii komunistycznej. 1940 – wyjazd do Francji i udział w ruchu oporu. Od 1942 – przyjaźń z Jeanem Paulem Sartre’em trwająca do 1951 roku. 1957 – literacka Nagroda Nobla za całokształt twórczości. 1960 – tragiczna śmierć w wypadku samochodowym. Albert Camus był przedstawicielem nurtu zwanego egzystencjalizmem, choć sam nigdy się za egzystencjalistę nie uważał. Nie był filozofem. Swój pogląd na świat wyrażał

100. Scharakteryzuj formy literatury biograficznej i autobiograficznej

Literatura biograficzna, autobiograficzna Zacznij: (Auto)biografia to podstawowe tworzywo pisarskie w literaturze polskiej XX w. Sporo wątków autobiograficznych zawiera twórczość choćby Tadeusza Konwickiego czy Kazimierza Brandysa. Formy literatury biograficznej to: dziennik (pisany dla samego siebie lub z myślą o publiczności literackiej), pamiętnik, pamiętnik mówiony (np. rozmowa, długi wywiad), alfabet, niby-dziennik (autobiograficzna hybryda). Rozwiń: Dziennik to zbiór notatek, refleksji, zapisków prowadzonych zwykle przez długi czas. Nie jest wynalazkiem XX w., ale dopiero wtedy stał się tak