Breaking news
  • No posts where found

Motywy do prac pisemnych (GIM)

Dobro i zło – motyw

Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe Skąd to określenie? To bardzo znane przysłowie. Tłumaczyć możemy je następująco: jeżeli wiesz, że coś jest złe, nieprzyjemne, krzywdzące, to po prostu nie zachowuj się tak w stosunku do żadnego człowieka. Prosta sprawa – gdyby wszyscy ludzie stosowali się do tego przysłowia, a przy tym mieli mocno wpojone zasady na temat tego, co dobre i co złe, co wolno, a czego nie wówczas nie byłoby na świecie

Swój i obcy w literaturze

Swój człowiek Skąd to określenie? Swój człowiek, swojak – to ktoś, kogo jesteśmy pewni. Nie zawiedzie, nieraz już sprawdził się w trudnych sytuacjach. Przyjaciel? To może za duże słowo, bo przecież przyjacielowi się zwierzamy, powierzamy mu swoje sekrety. A swojakowi niekoniecznie, wystarczy krótka rozmowa i wszystko jest jasne. Gdzie szukać swojego człowieka? Wśród rówieśników, czyli w klasie, drużynie harcerskiej, klubie sportowym. Swoje może być też miejsce – na przykład ławka na osiedlu, świetna do

Pieniądze (skąpstwo, chciwość)

Mieć węża w kieszeni Skąd to określenie? Tymi słowami określamy kogoś, kto jest bardzo skąpy. Ma pieniądze, ale bardzo niechętnie po nie sięga. Zachowuje się tak, jakby zamiast pieniędzy miał w kieszeni jadowitego węża i bał się włożyć tam rękę. Galeria skąpców i chciwców Harpagon, czyli tytułowy Skąpiec, bohater komedii Moliera. Bogaty paryski mieszczanin. Oszczędza na wszystkim, podkrada nawet owies własnym koniom. Jest zakłamany i nieuczciwy, potajemnie zajmuje się lichwą. Z chytrości uknuł intrygę – tak

Anioł

Piękne, uduchowione postacie. Widzimy je na religijnych obrazach, wierzymy, że opiekują się nami. Święta, anielska cierpliwość Skąd to określenie? Mieć do kogoś anielską cierpliwość – tak czasem mówimy. Ktoś rozrabia, jest nieznośny i po prostu daje w kość, a ktoś inny znosi to z cierpliwością wręcz nieziemską. No po prostu anielską. Bo anioły to istoty łagodne, spokojne, stworzone po to, aby służyć Bogu, a i nam, ludziom, pomagać w życiu i kontakcie z Bogiem. Lucyfer też był aniołem

Gościnność

Gość w dom, Bóg w dom Skąd to powiedzenie? Gość w dom, Bóg w dom to znane i stare przysłowie. Co oznacza? Obowiązek i tradycję serdecznego przyjęcia wszystkich gości. Tak aby czuli się w naszym domu wyjątkowo. Prawie jak Bóg. W jaki sposób powinna objawiać się nasza gościnność? Poprzez odpowiednie przygotowanie mieszkania (posprzątanie), posiłku dla gościa, serdeczne potraktowanie (poświęcamy czas i uwagę, rozmawiamy). Staropolska gościnność Pan Tadeusz Adama Mickiewicza – choć początek wieku XIX to dla Polski

Słowo

Na początku było Słowo Skąd to określenie? To cytat z Nowego Testamentu. Tymi właśnie słowami rozpoczyna się Ewangelia Świętego Jana. O słowie w literaturze Jak można pisać o słowie w literaturze, skoro wiadomo, że cała literatura to nic innego jak tylko słowa – będące odzwierciedleniem wyobraźni, poglądów artystów. Za pomocą słów w literaturze tworzone są nowe światy, opisywane miejsca, charakteryzowani bohaterowie, przedstawiane dynamiczne wydarzenia. Jednym słowem – wszystko. Pierwsze słowo Uważa się, że pierwszym

Krzyż

Krzyż pański. Skąd to określenie? Źródła możemy się doszukiwać w Nowym Testamencie. Mieć z kimś krzyż pański – męczyć się z kimś strasznie, cierpieć z czyjegoś powodu. O krzyżu w literaturze: Przede wszystkim w Nowym Testamencie, w Ewangeliach, które dokładnie opisują mękę i śmierć Jezusa Chrystusa na krzyżu. Dziady, cz. II Podczas dziadów (ludowy obrzęd o pogańskim rodowodzie, który obchodzony był na Litwie przez wiele lat po przyjęciu chrześcijaństwa) opisanych w dramacie Dziady Adama Mickiewicza, Guślarz chcąc zapanować nad zjawami

W rodzinnym gnieździe

Starannie uwite, schowane przed niebezpieczeństwem daje szansę wychowania zdrowych i silnych piskląt. Tak jest w świecie ptaków. A u ludzi? Skąd to określenie? Z obserwacji przyrody. Ptaki fascynowały ludzi od wieków – nie tylko dlatego, że obdarzone skrzydłami wydają się bardziej swobodne i niezależne niż jakiekolwiek inne stworzenie. Ptaki są podziwiane także ze względu na swój niezwykły instynkt, który wielu z nich każe co roku po bardzo trudnej wędrówce z ciepłych krajów wracać do tego samego

Motyw drogi

Szerokiej drogi! Skąd to powiedzenie? Z życia codziennego. Tak życzymy kierowcom, mając nadzieję, że nic złego im się po drodze nie przytrafi. Droga ma być szeroka, aby nie doszło na niej do kolizji. Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu Tak uważano w czasach starożytnego imperium rzymskiego. Rozrastając się, imperium rzymskie potrzebowało dobrych szlaków komunikacyjnych. Na tyle solidnych, aby wędrować mogła po nich armia. I drogi takie zostały zbudowane – szerokie, z kamienia. Były tak

Syzyfowa praca

Co oznacza? Syzyfowa praca to praca ciężka, bezcelowa, nieprzynosząca zamierzonego efektu. Ale, oczywiście, nie chodzi tu tylko o wtaczanie kamienia. Tak jak mitologiczny Syzyf wielu ludzi zmaga się z czymś, co jest silniejsze od nich, czego nie da się pokonać. A jednak próbują. Bo to właśnie ten wysiłek, nadzieja, walka z własnymi słabościami jest najważniejsza. Skąd to określenie? Z mitologii greckiej. Mit o Syzyfie to jeden z tych, które pamiętać trzeba! Syzyf był słynącym ze sprytu

Wokół serca

Mieć złamane serce, zajęcze lub gołębie albo wręcz przeciwnie – nie mieć wcale serca. Czy to możliwe? Tak, w naszym języku i w literaturze. Bo serce daje naprawdę dużo możliwości. Skąd te określenia? Źródeł związku frazeologicznego zazwyczaj doszukujemy się w Biblii (tak jest na przykład z „jabłkiem Adama” czy „wdowim groszem”) lub mitologii (stąd pochodzi „złote runo” i „nić Ariadny”) czy historii („przekroczyć Rubikon”, „kruszyć kopie”). Jednak wiele frazeologizmów swoje źródło ma… po prostu w codziennym

Dom – motyw literacki

Dom – początki Adam i Ewa – pierwsi rodzice Gdy Bóg stworzył pierwszych ludzi, Adam nazwał swoją towarzyszkę Ewą, co oznaczało dająca życie. Po zerwaniu jabłka z drzewa wiadomości dobrego i złego Adam i Ewa zostali wygnani z raju. Rozgniewany Bóg przepowiedział przyszłej matce wszystkich ludzi i jej następczyniom, że będą rodziły w ciężkich bólach. Ogromny ból towarzyszący rodzącej kobiecie jest więc karą, ale wraz z nim  otrzymuje ona najpiękniejszy dar – dziecko. Hiob – człowiek pozbawiony rodziny

Wspólna Europa

Wspólne korzenie Czym są źródła kultury? To inaczej korzenie współczesnej kultury. A więc takie zjawiska, okresy w przeszłości, które miały znaczący wpływ na ukształtowanie się współczesnej kultury, są dla niej podstawą, pierwowzorem. Kultura europejska wypływa z dwóch silnych źródeł: antyku i kultury judaistycznej. Antyk Kultura starożytnych Greków i Rzymian. Podstawa dla wielu dziedzin sztuki (architektury, rzeźby, teatru, poezji) i filozofii. Stąd wywodzi się idea demokracji. Stąd też pochodzi tradycja igrzysk olimpijskich. Starożytne wyobrażenia o świecie zawarte

Przegląd motywów do egzaminu

Macierzyństwo Pojęcia Adopcja – usynowienie, uznanie czyjegoś dziecka za własne. Matka Polka – określenie, które pojawiło się w poezji Adama Mickiewicza (Do Matki Polki) i wielokrotnie powracało nie tylko w literaturze, ale także w życiu codziennym. Matka Polka to kobieta samodzielna, zdeterminowana, całe swoje życie poświęcająca dzieciom. W czasie wojny, okupacji rola matki Polki jest szczególnie trudna. Musi bowiem oswoić dziecko z walką, rozpaczą, cierpieniem i śmiercią. Pieta – znany motyw ze sztuki zwłaszcza średniowiecznej przedstawiający Matkę

Natura

Miejsce akcji Bardzo wiele opisów przyrody spotykamy w utworach pozytywistów. Na przykład Henryk Sienkiewicz w powieści „W pustyni i w puszczy” zawarł opisy afrykańskich terenów, przez które wędrują Staś i Nel. Po latach reportaż o tych miejscach napisał Marian Brandys („Śladami Stasia i Nel”). Czemu służą tego typu opisy? Po prostu pisarze przybliżają czytelnikom egzotyczne miejsca, o których piszą. Wymieniają nawet drobiazgowo miejsca, nazwy miejscowości, gatunki roślin. Czyni to książkę prawdopodobną i mocniej osadzoną w określonych realiach historycznych i geograficznych. To była

Egzaminy

Jakie egzaminy zdawali bohaterowie Waszych szkolnych lektur? Byli kujonami czy leserami? Czego nauczyły ich egzaminy? Sprawdzały zasób wiedzy, czy może coś jeszcze? Kiedy w temacie pracy pojawi się słowo: EGZAMIN, nie panikuj. Przypomnij sobie, którzy z bohaterów przeczytanych przez Ciebie książek zdawali jakieś egzaminy lub przygotowywali się do nich. Zadaj sobie kilka podstawowych pytań. Jak podchodzili do tych egzaminów? Czy byli pilnymi uczniami? Jaką rolę spełniał w ich życiu dany egzamin? Był sprawdzianem

Rodzina w lekturach szkolnych

Weźmy pod lupę rodziny ze szkolnych lektur. Przyjrzyjcie się im bliżej. Czy są to rodziny pełne, szczęśliwe, czy też nie? Jaką rolę pełni w nich matka, ojciec, krewni? Czy są to rodziny tradycyjne, czy też nowoczesne? Jakie obowiązki pełnią w niej poszczególne osoby? Czy obowiązuje tradycyjny podział ról? Jakie wartości ceni się w tych rodzinach? Oto kilka obserwacji. Sierotka w cudzym domu Literatura pełna jest portretów skrzywdzonych sierotek, skazanych na towarzystwo obcych ludzi i humory

Młodzież

Jeśli w temacie wypracowania znajdziesz pytanie o młodzież, pewnie się ucieszysz. Powieści o młodych ludziach jest naprawdę sporo – i w kanonie lektur szkolnych, i poza nim. Powstaje tylko problem, które postacie wybrać, jak je podzielić, poklasyfikować, nad jakimi problemami się zastanowić. Kluczem może być Twój stosunek do książkowych bohaterów, to, czy uważasz ich za podobnych do siebie, bliskich sobie, czy też odległych. Czy się z nimi utożsamiasz, czy ich rozumiesz, czy przeciwnie: uważasz ich problemy

Książka, której nie lubię

Zanim wydasz wyrok… Zaufaj swoim czytelniczym uczuciom: znudzeniu lub irytacji. Masz prawo tak czuć! Ale pamiętaj – możesz krytykować nawet arcydzieło, jeśli wesprzesz swoje ostre sądy argumentami. Najmocniejszy sąd bez uzasadnienia jest sądem słabym! Pamiętaj! Unikaj też sformułowań typu: książka beznadziejna, żenująca, lektura na niskim poziomie. Pisz raczej: według mnie, uważam, że…, sądzę, iż, nie podoba mi się, nie odpowiada mi, drażni mnie, przeszkadza mi… Masz prawo nie lubić Mickiewicza

Bohater literacki, którego nie lubię

Kiedy nauczyciel pyta o bohatera, którego nie lubisz, czujesz lekki niepokój. Czy można skrytykować postać, jeśli stworzył ją wielki pisarz? I jak to zrobić? Pomyśl, kogo nie lubisz A potem dodaj odpowiedź na pytanie: Jaka jest tego przyczyna? Może Pollyanna, znajdująca we wszystkim pozytywne strony? Taka wieczna optymistka może zirytować nawet najbardziej cierpliwego. A może Marek Winicjusz, doświadczający papierowej przemiany? Irytujący bywają też bohaterowie pozytywistycznych nowelek. Może jakaś postać wydaje Ci się zupełnie odrealniona,