Motywy do prac pisemnych (GIM)

Źródła kultury – motyw literacki

Czym jest kultura? To trudne pojęcie. Aby je wyjaśnić, zastanówmy się, jak wygląda normalny dzień gimnazjalisty. Rano wstaje, myje się i ubiera, zjada śniadanie, wychodzi do szkoły. W szkole wita się z kolegami, mówi „dzień dobry” nauczycielom, siada na swoim miejscu i słucha tego, co mówi nauczyciel. W czasie lekcji nie je, nie śpi, nie rozmawia, odpowiada na zadane mu pytania. W wyznaczonym czasie poznaje literaturę, język obcy, prawa fizyczne, matematyczne. W czasie przerw między jedną lekcją

Marzyciele – motyw literacki

Kto to jest marzyciel? Marzyciel to człowiek, który często ucieka od szarej rzeczywistości w świat marzeń, wyobraźni, ucieka od realiów, a pogrąża się w marzeniach, snach, wyobrażeniach… To ktoś trochę odrealniony, poszukujący ucieczki od codziennego życia, marzący o czymś lepszym. Często nieobecny tu i teraz, roztrzepany, zamyślony. Często takich marzycieli – zamyślonych ludzi przedstawiają obrazy romantycznych twórców. Ale marzyciel to nie tylko ktoś bierny, pogrążony w swoich snach, wyobrażeniach i odizolowany od rzeczywistości. To także ktoś, kto

Moralność – motyw literacki

Czym jest moralność? Moralność to normy, zasady, oceny, wzory, ideały zmierzające do regulowania stosunków pomiędzy ludźmi (między jednostką i grupą oraz między różnymi grupami ludzi). Tak brzmi definicja moralności. Starając się przełożyć to na prosty język, należałoby powiedzieć, że moralność to taka wiedza, dzięki której potrafimy powiedzieć, czy ktoś zrobił dobrze (i należy go za to pochwalić), czy źle (i należy go za to ukarać). Zastanów się! Czy moralność jest zawsze

Miłość – motyw literacki

Jakie znasz rodzaje miłości? miłość rodzicielska miłość do Boga miłość do ojczyzny miłość między kobietą a mężczyzną miłość szczęśliwa miłość tragiczna Czym jest miłość? Jakie próby jej definicji możesz wskazać? Częściej niż – co to jest miłość, wskazywano na to – jaka ona jest. Ale najpiękniejszy chyba opis miłości to biblijny zbiór zasad jej dotyczących. Hymn do miłości z Listu św. Pawła do Koryntian, Biblia Miłość, obok wiary i nadziei, to największy przymiot.

Wzorce propagowane przez literaturę

ŚREDNIOWIECZE Wzór rycerza Rycerz i jego kodeks. Roland z Pieśni o Rolandzie (przykład epiki rycerskiej) Lancelot, Parsifal, Galahad i inni rycerze z Opowieści Okrągłego Stołu (też przykład epiki rycerskiej) Tristan z Dziejów Tristana i Izoldy (średniowieczny romans) Cyd z Poematu o Cydzie (hiszpański epos rycerski) Cechy wzorowego rycerza Bądź rycerzem! te słowa wypowiadał władca, uderzając w ramię wojownika, bo tak właśnie wyglądało pasowanie. Wcześniej miały miejsce inne, wyszukane rytuały: obrzędowa

Pieniądze – TEST

Pieniądze Zadanie 1 Osobę skąpą określa się czasem imieniem jednego z bohaterów literackich. Którego? A. Harpagona B. Tartuffe’a C. Judasza D. Minosa Zadanie 2 Mennica to: A. Największy bank w danym państwie. B. Miejsce przechowywania ściśle tajnych dokumentów. C. Miejsce wytwarzania środków płatniczych. D. Więzienie dla oszustów finansowych. Zadanie 3 Który zestaw zawiera wyłącznie wyrazy związane z pieniędzmi? A. Kredyt, bank, dyrektor B. Buchalter, kasa, weksel C. Gaża, inflacja, księga D. Księgowy, żyrant,

Wina i kara – TEST

Wina i kara Dobra wola człowieka, jego zmysł moralny oraz sumienie stanowią wprawdzie niezbędne warunki do tego, by w człowieku powstało uczucie odpowiedzialności, ale nie są to jeszcze warunki dostateczne owego przeżycia. Do tego, by poczucie odpowiedzialności rozwinęło się, człowiek musi mieć świadomość (przekonanie), że w konkretnej sytuacji, w jakiej się znalazł, nie tylko wiedział, co należy zrobić, lecz rzeczywiście mógł coś zrobić. Jeśli ktoś nie zna się na chorobach, nie można od niego wymagać, by

Wielki dzień – wielka zmiana – TEST

Wielki dzień – wielka zmiana Zadanie 1 Jak określić można chwilę, w której coś się radykalnie zmienia? A. Wyskok B. Przełom C. Wyjątek D. Debiut Zadanie 2 Którego z bohaterów literackich nie można nazwać dynamicznym? A. Jacka Soplicy B. Bernarda Zygiera C. Marcina Borowicza D. Ebenezera Scrooge’a Zadanie 3 O wiadomości, której się nikt nie spodziewał, mówimy, że: A. Spadła jak grom z jasnego nieba. B. Wyskoczyła jak Filip z konopi. C. Wypadła jak

Tajemnica – TEST

Tajemnica Zadanie 1 Jakiej tajemnicy ludziom nie udało się odkryć? A. Miejsca, w którym znajdowała się mitologiczna Troja. B. W jaki sposób dochodzi do zapłodnienia komórki jajowej. C. Czy na Księżycu żyją jakieś istoty. D. Dlaczego wyginęły dinozaury. Zadanie 2 O osobie, która nie chce zdradzać swych sekretów powiemy, że: A. Trzyma węża w kieszeni. B. Trzyma rękę na pulsie. C. Trzyma język za zębami. D. Trzyma się kurczowo ściany. Prawdę o człowieku

Swój i obcy – TEST

Swój i obcy Zadanie 1 Tolerancja to A. Umiejętność akceptowania odmienności. B. Umiejętność dzielenia się z innymi ludźmi. C. Chęć poznawania obyczajów innych ludzi. D. Chęć poświęcenia się dla innych ludzi. Zadanie 2 O człowieku, który stroni od otoczenia mówimy, że jest A. stronniczy B. wyalienowany C. zdesperowany D. zdegradowany Zadanie 3 Biblijne miasto, którego mieszkańcy pragnęli dorównać Bogu i zostali ukarani pomieszaniem języków, to: A. Jerycho B. Sodoma i Gomora C. Jeruzalem D.

Śmiech – TEST

Śmiech Zadanie 1 Literaturę przedstawiającą świat w krzywym zwierciadle nazywamy: A. groteskową B. oniryczną C. naturalistyczną D. symboliczną Zadanie 2 Śmiać się do rozpuku to: A. Śmiać się głośno. B. Chichotać. C. Uśmiechać się złośliwie. D. Być śmiertelnie poważnym. Zadanie 3 Złośliwość zawarta w wypowiedzi pozornie aprobującej to ­inaczej: A. groteska B. satyra C. ironia D. sugestia Zadanie 4 Autor utworów ośmieszających wady i przywary społeczne to: A. komediant B. satyryk C.

Wieś – TEST

Wieś Gdy runą trzy ściany chaty W niszczących burz huraganie, Wybij okienko na słońce W jedynej, jaką masz, ścianie. Gdy scheda twoja tak marną, Że tylko grzędę masz ziemi, Nie sadź jej w wierzby płaczące, Lecz dębu zasadź w niej ziarno. Maria Konopnicka, Gdy runą trzy ściany chaty Zadanie 1 Co symbolizuje dąb? A. Władzę B. Siłę C. Bunt D. Sztukę Zadanie 2 Wypisz z wiersza trzy wyrazy charakterystyczne dla

Miasto – TEST

Miasto W całym mieście pokryto mury – zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne, niższe i wyższe – przepięknymi malowidłami, które w niezwykle przejrzystym układzie przedstawiają wszystkie nauki. (…) Na wewnętrznym murze pierwszego kręgu wzrok przyciągają figury matematyczne. (…) Na zewnętrznej, wypukłej stronie muru znajduje się przede wszystkim ogromny obraz całej ziemi, a za nim szczegółowe karty przeróżnych krajów.(…) Na wewnętrznym murze drugiego kręgu (…) widać – obok barwnych obrazów wszelkiego rodzaju drogich i pospolitych kamieni, minerałów

Matka – TEST

Matka Matko moja! Cóż ja mogę powiedzieć? Co ja myślę? Złe żywioły przyszły mnie nawiedzić, Jak burza na Wiśle. Zwątpienie? Rozpacz? Zmarła żona? Nie! Jestem silny jak dąb. O to, co ty mi dałaś, Matko rodzona, Będę się bił ząb za ząb! A jeśli było coś złego, Mamusiu, Przebacz. Jam tak zrobił. Jam tak musiał. Przebaczenia, nawet matczynego, Nie trzeba. Władysław Broniewski, Matce Zadanie 1 Wiersz ma charakter: A. Przeprosin

Bóg – TEST

Bóg Zadanie 1 Charakterystyczna dla starożytnych Greków wiara w wielu bogów określana jest mianem: A. Polonizmu B. Monoteizmu C. Polis D. Politeizmu Zadanie 2 Osoba niewierząca w Boga to: A. Ateista B. Anarchista C. Monarchista D. Niedowiarek Zadanie 3 Które gatunki literackie mają biblijne pochodzenie? A. Mit, tragedia, opowiadanie B. Oda, sonet, fraszka C. Psalm, pieśń, przypowieść D. Nowela, tren, satyra Zadanie 4 Który zestaw zawiera wyłącznie związki frazeologiczne mające

Starość – TEST

Starość Po czterdziestu latach Modlę się o to, abyśmy zeszli z tego świata razem – to pragnienie nie zniknie z tej ziemi – lecz przetrwa w sercu każdej kochającej żony po kres dni, i nazwą je moim imieniem. Lecz jeśli jedno z nas musi odejść pierwsze, modlę się, abym to była ja; gdyż on jest silny, a ja słaba, nie jestem mu tak niezbędna, jak on mnie – życie bez

Młodość – TEST

Młodość Zielono mam w głowie i fiołki w niej kwitną, Na klombach mych myśli sadzone za młodu, Pod słońcem, co dało mi duszę błękitną I które mi świeci bez trosk i zachodu. Obnoszę po ludziach mój śmiech i bukiety Rozdaję wokoło i jestem radosną Wichurą zachwytu i szczęścia poety, Co zamiast człowiekiem, powinien być wiosną. Kazimierz Wierzyński, (Zielono mam w głowie) Zadanie 1 Które zdanie stanowi najlepszy komentarz do wiersza

Dzieciństwo – TEST

Dzieciństwo Kiedy miał sześć lat, był ojcem i matką dla młodszego rodzeństwa. W siódmym roku życia poszedł do fabryki nawijać szpulki. W ósmym dostał się do innej fabryki. Nowa jego funkcja była nadzwyczaj prosta – siedział trzymając w ręce mały kijek i nadawał kierunek spływającej przed nim, niby strumień, masie sukna. Ale gdy skończył dziewięć lat, stracił miłe zajęcie. Powodem tego była odra. Kiedy wyzdrowiał, trafiła mu się praca w

Wędrówka – TEST

Wędrówka A jak sobie wieczorem po ulicy chodzę, Z podniesionym kołnierzem przy wytartym palcie, Jak wiem, że nie masz celu mej codziennej drodze, Chyba; podeszwy zdzierać na szorstkim asfalcie; Jak sobie naprzód idę, młody i wspaniały, Jak wsadzę do kieszeni twarde, suche pięście, – To jakbym brzemię dźwigał, przewalam się cały: We mnie to się przewala me pijane szczęście! Julian Tuwim, (A jak sobie wieczorem) Zadanie 1 Jaki jest cel

Wędrówka – motyw

Początek wędrówki Bywa różny. Niespodziewany lub od dawna planowany. Dobrowolny lub zupełnie wbrew sobie. Wędrówka z własnej woli w poszukiwaniu szczęścia, które może przybrać różną formę – spokojnego domu, sławy, majątku, przyjaźni czy miłości; z ciekawości lub nudów wbrew sobie emigracja ucieczka wygnanie (banicja)   Podróż Podróż (wędrówka) o najlepszy sposób na ukazanie bohatera w różnym świetle, jego zachowania wobec nieprzewidzianych zdarzeń. Dzięki podróżom bohater zdobywa wiedzę, dorośleje, zmienia się. A przy okazji utwór