Breaking news
  • No posts where found

HISTORIA

Unie – związki państw

Dlaczego na polskim tronie zasiadł król Węgier? W XIV wieku Polska stała się ponownie zjednoczonym królestwem. Minął czas rozbicia jej na dzielnice rządzone przez niezależnych władców i Polska miała znów jednego monarchę. Ale zjednoczenie kraju nie przebiegało spokojnie. Towarzyszyły mu liczne wojny. W tym okresie Polska znalazła sojusznika: były nim Węgry rządzone przez dynastię Andegawenów. Węgrzy udzielali Polsce pomocy zbrojnej, popierali ją w sporach z Czechami i Krzyżakami. Aby utrzymać ten korzystny dla kraju sojusz,

Od wielkości do niebytu

Od śmierci Zygmunta Augusta, ostatniego Jagiellona, do końca XVIII w. na tronie Rzeczypospolitej zasiadali władcy elekcyjni. W tym czasie Polska traciła stopniowo swoje znaczenie, by w 1795 r. zniknąć całkowicie z mapy Europy. Kto decydował o losach kraju? Decydującą rolę w rządzeniu państwem miała szlachta. To jej przedstawiciele zasiadali w sejmie i senacie, ona piastowała wszystkie urzędy. Od połowy XVII w. o najważniejszych sprawach państwowych decydowali już jednak magnaci. Rodziny Ossolińskich, Sapiehów, Radziwiłłów czy Czartoryskich uzależniały od siebie

Polskie powstania XX wieku i protesty społeczne

Powstanie w getcie warszawskim W jakim celu utworzono w Warszawie getto? Dzielnica zamieszkana wyłącznie przez Żydów, czyli getto, została utworzona przez Niemców w Warszawie, by oddzielić ludność pochodzenia żydowskiego od ludności polskiej. Było to zgodne z polityką rasową III Rzeszy, która postawiła sobie za cel całkowitą zagładę (eksterminację) Żydów. Zostali oni uznani za bezwartościowy element skazany na wytępienie. Getto było otoczone murem i pilnowane przez policję. Szerzyły się tam choroby, panował głód. Dlaczego w getcie warszawskim

Uprzywilejowana szlachta

Od XIV wieku polska szlachta otrzymała szereg przywilejów. Zapewniły jej one dominującą pozycję w państwie do końca istnienia Rzeczypospolitej, czyli do 1795 roku. Czym były przywileje? To akty prawne wydawane przez monarchę. Nadawano w nich określone uprawnienia poszczególnym osobom lub całym stanom (np. ogółowi szlachty). Dlaczego królowie nadawali przywileje szlachcie? Nadawanie przywilejów zapewniało monarchom przychylność szlachty. Szlachta otrzymując korzystne dla niej prawa, nie występowała przeciw królowi. Władca miał więc zapewniony spokój

Konstytucje

Co to jest konstytucja? W którym kraju po raz pierwszy na świecie uchwalono konstytucję? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w tym odcinku Historii… Przeczytaj uważnie fragment: Zlikwidowany został dualizm Rzeczypospolitej, zniesiona odrębność organów władzy w Polsce i na Litwie. Konstytucja zwiększała znaczenie sejmu szlacheckiego. Wybierany na dwa lata miał być „zawsze gotowy”, tj. w każdej chwili mógł być zwołany na sesję nadzwyczajną.(…) Władza wykonawcza spoczywać miała w ręku króla i tzw. Straży Praw, do której wchodził prymas

Dzieje polityczne Polski do 1989 roku

 Pamiętasz, kto objął władzę w Polsce po zakończeniu II wojny światowej? A kiedy powstała Solidarność? Przypomnij sobie ważne fakty z najnowszej historii Polski! Po II wojnie światowej Polska stała się krajem uzależnionym od ZSRR (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich). Oficjalna nazwa kraju to Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL). Władze PRL-u zachowywały pozory demokracji, a w istocie Polska była państwem rządzonym totalitarnie. Pełnię władzy miała partia komunistyczna: Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR). To ważne! Komuniści mieli niewielkie poparcie

Polskie powstania

Insurekcja kościuszkowska Jakie były przyczyny wybuchu powstania kościuszkowskiego? W roku 1793 doszło do drugiego rozbioru Polski. Wzięły w nim udział Rosja i Prusy. Kontrolę nad okrojonymi ziemiami Rzeczypospolitej sprawowały wojska rosyjskie. Kraj znajdował się w ciężkiej sytuacji gospodarczej. Niezadowolenie ludności starali się wykorzystać patrioci i pobudzić społeczeństwo polskie do walki z zaborcami. Nie bez znaczenia były też wieści dochodzące z Francji. Przeciwko rewolucji, jaka wybuchła w tym państwie, zgodnie występowały Rosja, Prusy i Austria. Polscy spiskowcy liczyli więc,

Królowie elekcyjni

Pamiętasz, czym jest wolna elekcja? Czy wiesz, kto był pierwszym królem Polski wybranym podczas wolnej elekcji? Powtórka przyda się szczególnie trzecioklasistom! Przeczytaj uważnie fragment: Bezpotomna śmierć Zygmunta Augusta w 1572 r. postawiła przed zjednoczonym państwem problem wyboru nowego władcy. (…) Senatorowie (…) uzyskali sukces, ustalając na miejsce przyszłej elekcji okolice Warszawy. (…) Sejm konwokacyjny ustalił (…), że zjazdy i sejmy w czasie bezkrólewia miał zwoływać prymas, któremu powierzono kierowanie elekcją, natomiast ogłaszać wybór króla

Wielkie bitwy

Bitwa to najbardziej krwawy sposób rozwiazywania konfliktów. Jakie wielkie bitwy powinieneś znać? Jakie znaczenie miało zdobycie Jerozolimy? W 1099 r. armia chrześcijańska, składająca się głównie z Francuzów, obległa i zdobyła Jerozolimę. Broniących ją muzułmanów wymordowano. Tak zaczęły się wyprawy krzyżowe, czyli wojny w imię obrony wiary. Walki trwały prawie 200 lat, bo dopiero w 1291r. ostatni krzyżowcy opuścili Ziemię Świętą. Zaangażowała się w nie cała Europa: cesarze Niemiec, królowie Francji i Anglii, książęta, rycerze i prości ludzie.

Kolonializm

Czym jest kolonia? To posiadłość jakiegoś państwa, która znajduje się poza jego granicami (zwykle jest to posiadłość zamorska). Jest ona zależna od tego państwa (nazywanego metropolią), czyli nie prowadzi samodzielnej polityki zagranicznej. Władze kolonii ustalają także z metropolią szczegóły dotyczące jej spraw wewnętrznych i podlegają ścisłej kontroli przedstawicieli metropolii. Jakie zjawisko otrzymało nazwę kolonializmu? Był to proces podporządkowywania obszarów słabo rozwi-niętych położonych na terytorium obu Ameryk, Azji i Afryki państwom

Konstytucje, rewolucje i ważne daty w teście

 Konstytucje do powtórki! n 1787 – Stany Zjednoczone – pierwsza konstytucja na świecie. Uchwalono ją w Filadelfii. Z prowadzonymi do niej uzupełnieniami obowiązuje do dziś. Zgodnie z jej postanowieniami na czele państwa stoi prezydent, który ma władzę wykonawczą. Władzę ustawodawczą pełni Kongres, składający się z Izby Reprezentantów i Senatu. Sąd Najwyższy to najważniejszy organ sądowy. n 1791 – Polska – Konstytucja 3 maja – jej tekst ogłoszono w czasie obrad Sejmu Wielkiego (1788–1792). Miała stać się

Polityka dynastyczna Piastów

 Polityka dynastyczna Piastów – najważniejsze wydarzenia: n     Ogromne znaczenie dla Polski miało zawarcie sojuszu przez Mieszka I (ok. 960 – 992) z władcą Czech, Bolesławem I z rodu Przemyślidów (965 r.). Mieszko I pojął wtedy za żonę córkę Bolesława, Dobrawę (Dąbrówkę). W 966 r. odbył się chrzest Mieszka, Polska stała się krajem chrześcijańskim. Dzięki temu została partnerem swoich silnych chrześcijańskich sąsiadów: Niemiec i Czech. n     Mieszko zabiegał o utrzymanie dobrych stosunków z Niemcami (cesarstwem). n   

Starożytne ustroje

Starożytne ustroje   Starożytny Egipt Monarchia. Władzę jednoosobowo sprawował faraon – był najwyższy kapłan, ustawodawcą, sędzią i dowódcą armii. Utożsamiano go z bogiem Horusem ,a sam faraon przyjmował jego imię. Oznaczało to, że w Egipcie panowała teokracja, czyli „władza boga”.   Starożytna Mezopotamia Sumeryjskimi miastami-państwami (Lagasz, Ur) rządzili królowie-kapłani, a świątynie były centrami władzy. Król był zazwyczaj kapłanem w świątyni opiekuńczego boga danego miasta. „Despocja wschodnia” jest to typowy ustrój polityczny

Początki ludzkości

 Początki ludzkości Podział historii Europy na epoki (periodyzacja): prehistoria – dzieje człowieka przed pojawieniem się pisma; epoka kamienia; starożytność – wielki dział historii, która rozegrała się przed naszą erą; to dzieje dawnych cywilizacji skupionych wokół Morza Śródziemnego: Grecji (kultura minojska, mykeńska), Rzymu, Egiptu, Palestyny, Azji Mniejszej; to historia Mezopotamii (Sumer, Babilonia, Asyria), Starożytnych Indii oraz Chin. Zaczyna się ok. cztery tysiąclecia przed nasza erą (przypuszczalny czas, w którym wynaleziono pismo).

Państwa starożytne

 Mezopotamia, Egipt, Grecja, Rzym – takie tematy przewodnie mogą pojawić się na teście humanistycznym, dlatego wiadomości o starożytnych cywilizacjach musisz znać! Sumerowie i ich osiągnięcia Najstarsze wielkie cywilizacje powstały w Mezopotamii, czyli „Międzyrzeczu” (bo jest to obszar między Tygrysem a Eufratem). To tam rozwinęły się pierwsze państwa założone przez Sumerów. Potem do wielkiego znaczenia doszło państwo babilońskie i Asyria. Przypomnij sobie wielkie osiągnięcia cywilizacyjne ludów Mezopotamii! n Rozwój rolnictwa i hodowli oraz związana z tym budowa systemów irygacyjnych

Przemiany społeczne na ziemiach polskich w II połowie wieku XIX i na początku wieku XX

 W tym odcinku przypominamy informacje o ważnych przemianach społecznych i uprzemysłowieniu na ziemiach polskich w II połowie wieku XIX i na początku wieku XX. Przeczytaj uważnie fragment: Na pierwszym miejscu w gospodarce Królestwa utrzymał się nadal przemysł włókienniczy: w 1880 r. zatrudniał on 51 tys. robotników na ogólną liczbę 118 tys. pracujących w przemyśle. (…) I tak fabryka Scheiblera rozrosła się w wielki kombinat liczący 200 tys. wrzecion przędzalniczych i 4000 krosien mechanicznych. Od połowy lat siedemdziesiątych konkurował z nim Izrael Poznański

Wiosna Ludów

 Pamiętasz, jakie zasady przyjęto na kongresie wiedeńskim? A w jakich miastach europejskich doszło do wybuchu rewolucji w latach 1848–1849? Powtórz z Victorem te ważne wydarzenia! Przeczytaj uważnie fragment: Ratując Metternicha, dano mu pośpiesznie dymisję i tak groźny przez tyle lat kanclerz już następnego dnia ledwie uciekł do Holandii, a potem do Anglii (…). Błyskawiczne usunięcie Metternicha było koniecznością, ale dwór nie miał zamiaru zbyt daleko zapędzać się w tym kierunku. Wahania nie mogły jednak trwać długo wobec

I wojna światowa

Pamiętasz, jakie były przyczyny wybuchu I wojny światowej? Jesteś pewien tylko na 50 procent? To, niestety, za mało! Na egzaminie musisz mieć absolutną pewność! Przeczytaj uważnie fragment Orężem Wielkiej Brytanii jest obecnie armia francuska, trzeba ją więc uczynić niezdolną do walki, trzeba śmiertelnie wykrwawić (…). 21 lutego 1916 r. po dobrym przygotowaniu artyleryjskim ruszyły wojska niemieckie do ataku. Był to początek ciężkich i długich bojów (…) Zażarte walki (…) trwały do końca czerwca

II wojna światowa

 1 września 1939 r. wybuchła II wojna światowa. Powtórz najważniejsze wiadomości o tym konflikcie zbrojnym… Przeczytaj uważnie fragment Tak przedstawiała się sytuacja, gdy dowódca ugrupowania „Poznań” gen. Kutrzeba po 8-dniowych walkach odwrotowych zdecydował się wespół z wycofującą się armią „Pomorze” uderzyć (…) w kierunku południowym. Celem przeciwnatarcia polskiego było przebicie się do Warszawy (…). Była to największa i najkrwawsza bitwa stoczona w toku kampanii wrześniowej (…). Oddziały polskie uderzyły na Skierniewice w nadziei przedarcia się do

Wielkie odkrycia geograficzne

Pamiętasz, czego dokonali Krzysztof Kolumb i Vasco da Gama? Historię wielkich odkryć geograficznych musisz znać! Przypomnij sobie, jakie ziemie znali Europejczycy w średniowieczu! Znano tylko niewielką część Azji i północną część Afryki. Włoch Marco Polo (XIII– XIV w.) dotarł wprawdzie do Chin, ale z państwem tym nie utrzymywano przecież bezpośredniej wymiany handlowej. Bano się zresztą dalekich podróży, bo wierzono, że morza roją się od potworów zatapiających statki, a wyspy i lądy zamieszkują przedziwne stwory. Przeczytaj uważnie