Jak Mickiewicz opisuje szlachtę w Panu Tadeuszu?

Obraz szlachty w Panu Tadeuszu

  • Obraz tej warstwy społecznej jest bardzo zróżnicowany – występują tu przedstawiciele:
    • arystokracji (Hrabia), zamożnego ziemiaństwa (Soplicowie),
    • szlachty sprawującej urzędy (Rejtan, Asesor, Gerwazy),
    • szlachty zaściankowej (zaścianek Dobrzyńskich), której styl życia w niczym nie odbiegał od zwykłego, chłopskiego bytowania, poza tym, że szlachcianki pełły w rękawiczkach.
  • Mimo wad i licznych przywar portret szlachty zawarty w Panu Tadeuszu jest jednak sielankowy.Trudno znaleźć wśród szeregu świetnie zindywidualizowanych osób postać wyraźnie negatywną, antypatyczną lub odpychającą.
    • Na przykład Stolnik Horeszko – niby pyszny, zadufany w sobie magnat, a jednak patriota, wróg zaborcy.
    • Podobnie mściwy Gerwazy – okrutny, lecz wierny swojemu panu, także patriota, waleczny i odważny.
    • Asesor i Rejent – dwa okazy kłótliwości są w swoich psich afektach sympatyczni i nieszkodliwi.
    • Telimena – kokietka z manią petersburską jest oryginalna, kobieca i bawi towarzystwo.
    • Dziwak Hrabia – jest także romantykiem z manierą – budzi pobłażliwe współczucie i sympatię.
    • W ostatecznym rozrachunku wychodzi na to, że dwie najlepsze postacie: Tadeusz i Zosia, w swojej doskonałości są po prostu najnudniejsze!
  • Każda z postaci, mimo przynależności do tej samej kultury i tradycji, została obdarzona rysem indywidualizmu dzięki przypisaniu jej jakiegoś charakterystycznego rekwizytu, gestu czy powiedzonka.
    • I tak na przykład Gerwazego rozpoznajemy po zwrocie „mopanku”.
    • Hrabiego po białym surducie i dżokejach.
    • Podkomorzy używa tabakiery, Jankiel gra na cymbałach,a nieodłącznym rekwizytem Wojskiego jest bawoli róg.
  • Świat utworu wypełniają postacie niezwykle barwne, oryginalne. Mimo swoich wad budzą sympatię, sam narrator patrzy na nie z przymrużeniem oka, albowiem świat szlachecki, jaki oglądamy w Panu Tadeuszu, jest światem, który odchodzi, mija wraz ze swoją epoką, dlatego tak często używa autor w utworze słowa „ostatni”
    • ostatni klucznik,
    • ostatni woźny trybunału,
    • ostatni, co tak poloneza wodzi,
    • ostatni zajazd na Litwie.

Uwaga!

Mówiąc zaś o szlachcie, trzeba pamiętać, że występuje ona w Panu Tadeuszu jako główny zbiorowy bohater. Umieszczenie w tytule młodego Tadeusza jest zwodnicze. Nie jest on tu pierwszoplanową personą – jest reprezentantem całej szlachty polskiej i dlatego nosi tak mało cech indywidualnych.

Nie jest też szlachta monolitem. Jest wewnętrznie zróżnicowana, podzielona na grupy:

  • magnateria (ród Horeszków),
  • arystokracja (Hrabia),
  • szlachta ziemiańska (Soplicowie),
  • szlachta urzędnicza (Asesor, Rejent, Wojski, Gerwazy, Protazy),
  • szlachta zaściankowa (Dobrzyńscy).

Uwaga! Obraz szlachty w Panu Tadeuszu można zestawić z jej portretami np. w:

 

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Jaki obraz wyłania się z opisu Soplicowa w Panu Tadeuszu?

Pan Tadeusz – praca domowa

Szlachta i sarmatyzm

Pan Tadeusz na egzaminie

26. Jakie cechy wskazują, że „Pan Tadeusz” jest eposem?

Obyczaje szlachty polskiej utrwalone w Panu Tadeuszu. Zaprezentuj na podstawie przywołanego fragmentu i znajomości całej lektury

Pan Tadeusz Adama Mickiewicza jako portret szlachty polskiej.

Gdzie szukać wizerunku szlachty w literaturze po epoce baroku?

Jakie obrazy szlachty polskiej znalazłeś w literaturze polskiego romantyzmu?

Jakie warstwy społeczne przedstawione zostały w Panu Tadeuszu? Wymień ich przedstawicieli i poglądy polityczne.

Pan Tadeusz – tematy szlacheckie

PODYSKUTUJ: