Posts From Zbyszek
Starannie uwite, schowane przed niebezpieczeństwem daje szansę wychowania zdrowych i silnych piskląt. Tak jest w świecie ptaków. A u ludzi? Skąd to określenie? Z obserwacji przyrody. Ptaki fascynowały ludzi od wieków – nie tylko dlatego, że obdarzone skrzydłami wydają się bardziej swobodne i niezależne niż jakiekolwiek inne stworzenie. Ptaki są podziwiane także ze względu na swój niezwykły instynkt, który wielu z nich każe co roku po bardzo trudnej wędrówce z ciepłych krajów wracać do tego samego
Szerokiej drogi! Skąd to powiedzenie? Z życia codziennego. Tak życzymy kierowcom, mając nadzieję, że nic złego im się po drodze nie przytrafi. Droga ma być szeroka, aby nie doszło na niej do kolizji. Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu Tak uważano w czasach starożytnego imperium rzymskiego. Rozrastając się, imperium rzymskie potrzebowało dobrych szlaków komunikacyjnych. Na tyle solidnych, aby wędrować mogła po nich armia. I drogi takie zostały zbudowane – szerokie, z kamienia. Były tak
Co oznacza? Syzyfowa praca to praca ciężka, bezcelowa, nieprzynosząca zamierzonego efektu. Ale, oczywiście, nie chodzi tu tylko o wtaczanie kamienia. Tak jak mitologiczny Syzyf wielu ludzi zmaga się z czymś, co jest silniejsze od nich, czego nie da się pokonać. A jednak próbują. Bo to właśnie ten wysiłek, nadzieja, walka z własnymi słabościami jest najważniejsza. Skąd to określenie? Z mitologii greckiej. Mit o Syzyfie to jeden z tych, które pamiętać trzeba! Syzyf był słynącym ze sprytu
Wypowiedzenie Wypowiedzenie składa się z kilku wyrazów, które połączone są ze sobą treściowo i gramatycznie. Co to znaczy połączenie treściowe? To znaczy, że wyrazy w wypowiedzeniu ułożone są tak, by stanowiły logiczną całość. Wyrazy: mamy, kupię, wczoraj – nie tworzą wypowiedzenia, bo są ułożone bez sensu, po prostu nic nie znaczą. Co to znaczy połączenie gramatyczne? Oznacza to, że wyrazy w wypowiedzeniu użyte są w odpowiednich formach gramatycznych. W wypowiedzeniu: Mama lubi piec ciastem. – wyraz
Język polski „pożyczył” z innych języków wiele słów i całych zwrotów. Niektóre z nich są tak popularne, że rzadko kiedy zdajemy sobie sprawę, że tak naprawdę nie pochodzą z naszego języka. Dlaczego takie wyrazy trafiają do języka? To oczywiste – są wynikiem kontaktów Polaków z innymi narodowościami – zresztą tak samo jest we wszystkich językach. Kontakty handlowe, towarzyskie, podróże, wspólne obyczaje i kultura, a nawet wojny sprawiały, że w naszym języku pojawiały się nowe wyrazy. Znając historię Polski,
Świat ciągle się zmienia – pojawiają się nowe zjawiska i przedmioty, które trzeba nazwać. Czasami zapożyczamy nazwę z obcego języka, innym razem musimy utworzyć nowy wyraz. Co to takiego te neologizmy? Neologizmy to nowo utworzone wyrazy, które służą do nazywania nowych przedmiotów, zjawisk czy pojęć. Kiedy takie wyrazy przestają być neologizmami? Kiedy upowszechnią się, na stałe wejdą do języka. Rodzaje neologizmów Słowotwórcze – utworzone od wyrazów już istniejących za pomocą odpowiednich
Po co nam skróty i skrótowce? W tekstach pisanych bardzo często możesz spotkać skrócone pojedyncze wyrazy i wyrażenia. Dlaczego się pojawiają? Po prostu bardzo ułatwiają i skracają wypowiedzi – dzięki nim niektóre wyrazy można zapisać w postaci kilku liter – to duża oszczędność czasu i papieru! Ze skrótami spotykamy się wszędzie – na wizytówkach, szyldach, w artykułach: mgr Julia Grzywacz (magister), ul. Warszawska (ulica), itd. (i tak dalej), itp. (i tym podobne), 30 r. p.n.e.
Słowotwórstwo to nauka o tworzeniu słów. Rodzina wyrazów Słowa bardzo rzadko występują pojedynczo – zazwyczaj tworzą rodziny wyrazów. To tak jak u ludzi – większość słów ma liczną rodzinę wyrazów pokrewnych – rzadko które słowo jest „samotne”. Tak jak w rodzinie istnieje głowa rodziny, tak też w rodzinie wyrazów jest wyraz podstawowy, od którego pochodzą inne wyrazy. Popatrz: dom domek, domowy, domownik chleb chlebek, chlebak, chlebowy Zwróć uwagę! Wyrazów dom
Upodobnienia grup spółgłoskowych Czym są upodobnienia grup spółgłoskowych? Rzecz najistotniejsza przy temacie upodobnień: sprawa dotyczy dwóch spółgłosek sąsiadujących ze sobą, np. spółgłoski dźwięcznej i bezdźwięcznej. Upodobnienie to zmiana jednej z nich, dostosowanie się do drugiej w ten sposób, że w wymowie spółgłoski stają się do siebie podobne: albo obie są dźwięczne, albo obie są bezdźwięczne. Ich pisownia się nie zmienia, zmienia się tylko wymowa. Jak dochodzi do upodobnienia? Wyraz łódka wymawiamy: [łótka]. Dlaczego? Już
Związki frazeologiczne To takie specjalne połączenia wyrazów, charakterystyczne dla danego języka. Takie połączenie stanowi całość znaczeniową. Jeśli ktoś powiedział, że grunt mu się pali pod nogami – wcale nie oznacza, że ktoś akurat trafił na pożar i na nim stoi! Wyrażenie to oznacza, że ktoś czuje się zagrożony, że czuje niebezpieczeństwo. W języku polskim jest mnóstwo takich połączeń wyrazów. Często pewnie słyszycie, że ktoś jest nudny jak flaki z olejem albo że
Podmiot Czym jest podmiot? Podmiot jest wykonawcą czynności. Podmiot nazywa osobę, rzecz, zwierzę czy zjawisko, czyli oznacza to, o czym w zdaniu orzekasz za pomocą orzeczenia. Wczoraj mama ugotowała pyszną zupę. Agnieszka poszła na lodowisko. Wycieczka udała się. Pies Kacpra zaginął. Burza przestraszyła moją siostrę. Jak zapytać o podmiot? O podmiot zapytaj: kto? co? Jaka część mowy może być podmiotem? Rzeczownik w mianowniku, np. Chłopcy poszli na boisko. Gosia czeka
Ile słów jest w języku polskim? Tysiące. Aby choć trochę nad nimi zapanować, trzeba je było jakoś posegregować. Te zbiory zostały nazwane częściami mowy. Zadanie 1. Wypisz z podanych zwrotów czasowniki: pisał jak kura pazurem zrobił z igły widły trząsł się ze strachu zeszła z obłoków na ziemię Z tym zadaniem nie będziesz więc miał najmniejszego problemu. Wystarczy zadać pytanie: co robi?, co się z nim dzieje? Czasowniki to: pisał, zrobił, trząsł się, zeszła. Zapamiętaj! Czasowniki
Zdarzyło mi się kiedyś, podczas oczekiwania na autobus, który miał pojawić się dopiero za trzydzieści minut, myśleć o przyszłych wakacjach. Mimo że była to dopiero połowa marca, wiedziałem już, jak chcę spędzić nadchodzące wakacje. Siedziałem sobie wygodnie na przystanku, od czasu do czasu spoglądając na zegarek. 30–25–18 minut… Jak ten czas się dłużył! Mimo to potrafiłem rozkoszować się doskonałą pogodą; słuchałem swojej ulubionej muzyki na odtwarzaczu MP3. Było po prostu jak
Życie w XXI wieku – ciekawsze i lepsze niż w wiekach poprzednich? Na pewno? Uzasadnij swoją opinię. Pochopnie odpowiadając na to pytanie, napisałabym, że życie w naszych czasach jest o wiele lepsze. Ale po głębszym zastanowieniu dochodzę do innego wniosku. Wydaje nam się, że życie w XXI w. jest o wiele bardziej interesujące. Mamy bowiem komputery, MP4, internet i wiele innych udogodnień, o których naszym przodkom nawet się nie śniło. Ale czy to oznacza, że ludzie
Podróże bohaterów literackich i filmowych – co zmieniły w ich życiu? Podróże… Kto z nas ich nie lubi? Nie dosyć, że są przyjemne, to jeszcze kształcą. W literaturze i filmie często pojawia się motyw podróży. Czy coś one dają bohaterom, czy są tylko zmianą miejsca pobytu? Oczywiście, że dają. I to bardzo wiele. Pierwszy podróżujący bohater, który przychodzi mi do głowy, to Staś Tarkowski z książki W pustyni i w puszczy Henryka Sienkiewicza. Miał kilkanaście lat, gdy został porwany
Mowa oskarżycielska przeciwko Antygonie. Wysoki Sądzie! Szanowna Ławo Przysięgłych! Zebraliśmy się tutaj, by wymierzyć sprawiedliwość córce Edypa – Antygonie. Dziewczynę tę strażnik pojmał, gdy trupa grzebała, przyprószywszy zwłoki cienką warstwą ziemi. I odprawiwszy konieczny obrządek, grób gładziła. Gdy skrapiała ciało mieszaniną wina, mleka i oliwy, podeszli strażnicy. Ujrzawszy, co czyni, pojmali dziewkę i doprowadzili przed oblicze władcy. Pan nasz, dobry i sprawiedliwy, rozmawiał z poddaną. Córa Edypa nie okazała nawet należnej mu czci. Spokojnie przyznała
Czy słowo „patriotyzm” znaczy dziś dla Ciebie to samo co dla bohaterów Mickiewicza, Sienkiewicza, Żeromskiego? Mickiewicz, Sienkiewicz, Żeromski. Te nazwiska napawają nas dumą. Stworzyli dzieła, które czytamy my, a w przyszłości będą czytać następne pokolenia. Ci autorzy pisali w czasach, gdy Polska była pod zaborami. Ich książki opowiadały o ludziach, dla których patriotyzm był czymś więcej niż ważnym słowem – najcenniejszą wartością w życiu. Czy teraz też tak jest? Czy
Trudne wybory bohaterów literackich. Które popierasz, a które negujesz? Każdy z nas choć raz w życiu musi podjąć trudną decyzję. Wybór szkoły, studiów, przeprowadzka, nowa praca czy wyjazd za granicę – to najczęstsze dylematy współczesnego człowieka. Czytając różne książki, możemy zaobserwować postawy i zachowania bohaterów literackich. Wykreowane postacie, tak jak i my w realnym życiu, również borykają się z problemami i podejmują trudne decyzje. Ale czy te wybory na pewno są słuszne? Jak my zachowalibyśmy się w podobnych sytuacjach?
W obronie bohatera – mowa obronna dotycząca wybranej postaci literackiej. Wysoki Sądzie! Oto ja, Kreon, najjaśniejszy i niepodzielny władca Teb, staję przed Twym majestatem i pragnę obronić się przed postawionym mi haniebnym zarzutem pochopnego skazania na śmierć Antygony. Bogowie i argumenty są po mojej stronie i udowodnię swoją rację. Po pierwsze: jestem pewny, że mój zakaz grzebania zwłok podłego zdrajcy Polinika był właściwy i wcale nie kłócił się z wolą bogów, ponieważ ten zdrajca nie był godzien
Jak współcześni ludzie odnoszą się do zagadnienia śmierci? Przedstaw swój stosunek do tego problemu. W dzisiejszym świecie ludzie boją się śmierci. Boimy się nie tylko śmierci, która przynosi ból fizyczny, ale także tej naturalnej, bezbolesnej. Boimy się nie tylko tego, że my sami umrzemy, ale też lękamy się o życie naszych bliskich. Kiedy umiera ktoś z naszego otoczenia, odczuwamy ból wewnętrzny, i pomimo naszego cierpienia, dopiero od momentu tego wydarzenia zaczynamy zastanawiać się
