Tag "epoki literackie"

Dwudziestolecie międzywojenne – praca domowa

Awangardowe nurty w literaturze Sformułowania tematów: • Nurt awangardowy w prozie i dramacie polskiego międzywojnia. • Awangarda w poezji dwudziestolecia. • Parodia, ironia, groteska – objaśnienie pojęć, przykłady jednego z tych zjawisk w wybranych tekstach literatury polskiej (Tuwim, Gałczyński, Witkacy, Schulz, Gombrowicz). • Dramat Witkacego, Gombrowicza, Mrożka, Różewicza jako wyzwanie wobec tradycji. • Nowe konwencje narracyjne w prozie (Gombrowicz, Schulz, Konwicki). • Groteska w literaturze współczesnej. • Nowatorstwo prozy Brunona Schulza

Młoda Polska – praca domowa

Artysta i sztuka Sformułowania: • Rola artysty i sztuki w programach i utworach pisarzy Młodej Polski • Filister i artysta w literaturze Młodej Polski • Artyści młodopolscy wobec pozytywistycznego utylitaryzmu sztuki. • Sztuka dla ludzi czy „sztuka dla sztuki” – wyraź swoją opinię w odniesieniu do teorii młodopolskich. Treści podstawowe: Naczelna teza programowa twórców młodopolskich o wyższości idei sztuki nad jakimikolwiek innymi wartościami. Wyraża je hasło „sztuka dla sztuki” propagowane

Pozytywizm – praca domowa

Proza a program pozytywizmu Sformułowania: • Pozytywistyczny program walki o ojczyznę i jego echa w prozie epoki. • Wielkie idee pozytywistów europejskich w publicystyce i literaturze polskiej (scjentyzm, utylitaryzm, ewolucjonizm). • Idee organicyzmu w literaturze i publicystyce pozytywizmu. • Problematyka nowelistyki doby pozytywizmu. Treści podstawowe: Pakiet postulatów pozytywistycznych: scjentyzm, utylitaryzm, ewolucjonizm, organicyzm, praca u podstaw, idea pracy, idea ziemi przeciw idei walki, emancypacja kobiet, równouprawnienie Żydów Proza i jej założenia.

Romantyzm – praca domowa

Bohater romantyczny Sformułowania: • Modyfikacje i kontynuacje bohatera romantycznego w polskiej literaturze • Scharakteryzuj polskiego bohatera romantycznego • Osobowość bohatera romantycznego na wybranych przykładach • Kostium – gest – poza w literaturze romantycznej • Szaleńcy i buntownicy w literaturze romantycznej • Wybrane typy bohatera romantycznego w literaturze europejskiej i polskiej • Bohaterowie romantyczni Adama Mickiewicza Treści podstawowe Przykłady bohaterów romantycznych i umiejętności dostrzeżenia różnic, pewnego rozwoju modelu, jakim jest ten

Wizje świata w literaturze staropolskiej

Sformułowania tematów • Wizja świata w wybranych dziełach średniowiecza • Obraz świata i człowieka w poezji barokowej • Człowiek, świat i Bóg w poezji Kochanowskiego • Świat utrwalony w bajkach i satyrach Ignacego Krasickiego Treści podstawowe: Hierarchia wartości uznawana przez ludzi średniowiecza – teocentryzm, życie pozagrobowe, pogarda dla ziemskich, doczesnych wartości. Utwory dance makabre zawierają taką wizję życia (np. Rozmowa Mistrza Polikarpa ze śmiercią), również hagiografia, która stawia wyżej kontemplację

Oświecenie – praca domowa

Patriotyzm oświecenia Sformułowania: • Idea naprawy Rzeczypospolitej w literaturze oświecenia • Funkcje społeczne piśmiennictwa polskiego oświecenia • Postulaty naprawy Rzeczypospolitej w utworach oświecenia. Zapamiętaj! Publicystykę: • S. Staszica – Przestrogi dla Polski • H. Kołłątaja – Anonima listów kilka • F. Salezego – Jezierskiego – Katechizm o tajemnicach rządu polskiego • Komedię J. Ursyna Niemcewicza – Powrót posła Pakiet postulowanych reform: • znieść liberum veto • znieść elekcję na rzecz

Barok – praca domowa

Sarmatyzm Sformułowania: • Zjawisko sarmatyzmu – scharakteryzuj na podstawie wybranych utworów • „Ja-sarmata” – autoportret szlachcica polskiego i spojrzenie z boku • Sarmatyzm i jego literackie realizacje w baroku i epokach późniejszych • Motywy sarmackie w literaturze Polski XVII i XVIII w Zapamiętaj, że… To wiek następny – oświecenie – tak źle ocenił sarmatyzm i wyeksponował wady sarmaty. Podtrzymywała tę opinię krytyka powojenna z ideologicznych względów. A chociaż pyszny, konserwatywny

Renesans – praca domowa

Cechy twórczości Kochanowskiego Sformułowania: • Jan Kochanowski – człowiek i poeta – jako bohater własnej twórczości • Fraszki i pieśni jako manifest humanizmu • Renesansowa filozofia życia Jana a Czarnolasu • Rola Kochanowskiego w rozwoju literatury polskiej • Treny wyrazem kryzysu światopoglądowego poety Treści podstawowe: Orientacja w twórczości pierwszego wieszcza, zwanego „ojcem literatury polskiej”. Fraszki: O żywocie ludzkim Na lipę Ku muzom Do gór i lasów filozoficzne refleksje: człowiek a

Średniowiecze – praca domowa

Pareneza średniowieczna Sformułowanie tematów: • Wzorce parenetyczne literatury średniowiecznej • Wzorce osobowe średniowiecza i ich aktualność • Motyw rycerza i rycerskiej walki w wybranych tekstach z różnych epok – serio i parodystycznie Podstawowe treści: Trzy wzorce osobowe: ideał ascety (Św. Aleksy), Legenda o św. Aleksym ideał rycerza (Roland), Pieśń o Rolandzie ideał władcy (król Karol), Pieśń o Rolandzie (Bolesław Chrobry),  Kronika Galla Anonima Uwaga! Dodatkowym wzorem jest postać świętego Franciszka

Przegląd lektur Młodej Polski

Rozdzióbią nas kruki, wrony… Stefana Żeromskiego Opowiadanie Temat: Tragiczna śmierć powstańca Winrycha – w asyście stada wron, z przykrym epizodem – chłop z pobliskiej wsi grabi rzeczy bohatera, tym samym odziera go nie tylko z butów – ale z heroizmu. Pisarz podejmuje temat przyczyn upadku powstania  styczniowego, postawy chłopów wobec powstania. Co jest ważne? Opowiadanie można określić jako jednocześnie naturalistyczne i symbolistyczne. Scena śmierci jest sceną symboliczną – obrazuje klęskę powstania, deheroizację

Przegląd lektur dwudziestolecia międzywojennego

Przedwiośnie Stefana Żeromskiego Powieść Temat: Przedwiośnie jest powieścią polityczną – jest próbą ustosunkowania się pisarza do aktualnych spraw kraju, przedstawia groźbę istniejącej sytuacji, krytykuje, lecz szuka także dróg reformy. Powieść przedstawia dzieje młodego chłopaka – Cezarego Baryki . Jego życiorys ( rewolucja w Baku, wojna polsko sowiecka, ziemiaństwo, Warszawa) jest ilustracją  poszukiwania własnej drogi w życiu, ale i prawdy o Polsce. Co jest ważne? Pisarz konfrontuje w utworze trzy różne drogi

Przed pracą klasową – synteza epoki renesansu

Przed pracą klasową – synteza epoki renesansu 1.    Krąg zainteresowań renesansu 2.    Obraz wsi w literaturze renesansu 3.    Jakie konflikty społeczne ukazuje literatura renesansu? 4.     Motyw władzy i różne portrety władców w literaturze renesansowej 5.     Wypowiedzi patriotyczne myślicieli renesansu 6.     Filozofia renesansu w literaturze epoki 7.     Wizje świata i człowieka w literaturze renesansowej 8.     Związki renesansu polskiego z antykiem 9.     Recepcja literatury renesansu przez

Klasówka – literatura XX wieku

Sprawdź swoją wiedzę z literatury współczesnej 1. Wymień sześciu poetów z pokolenia Kolumbów. a) ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. b) …………………………………………………………………………………………………………………………………………… c) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. d) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. e) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. f) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 2. Dlaczego poetów tworzących w czasie II wojny światowej nazywa się poetami apokalipsy spełnionej? …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 3. Z czym kojarzą Ci się podane daty z powojennej historii Polski. 1968 ………………………………………………………………………………………………………………………………………..; 1970 ………………………………………………………………………………………………………………………………………..; 1976 ………………………………………………………………………………………………………………………………………..; 1980 ………………………………………………………………………………………………………………………………………..; 1981 ………………………………………………………………………………………………………………………………………..; 1989 ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. Co skłoniło Zofię Nałkowską do

TEST z dwudziestolecia międzywojennego cz. 2.

1. Które z wymienionych cech przypisałbyś powieści Marcela Prousta W poszukiwaniu straconego czasu? a) chronologia wydarzeń b) metaforyczny styl c) pierwszoosobowa narracja d) tradycyjna fabuła e) zmienność nastrojów 2. Który z wymienionych pisarzy był twórcą powieści zwanej „strumieniem świadomości”? a) Andre Gide b) Marcel Proust c) Franz Kafka d) James Joyce 3. Które z wymienionych opowiadań stanowi polemikę z dziełem Prousta W poszukiwaniu straconego czasu? a) Sklepy cynamonowe Brunona Schulza

Test z wiedzy o modernizmie cz. 2 z komentarzem

Test wiedzy z modernizmu 1. Pierwszy tom wierszy Kazimierza Przerwy-Tetmajera został wydany w: a. 1900 b. 1894 c. 1891 Odpowiedź: c. Komentarz: Literacki debiut Tetmajera przypada na rok 1891. Datę tę zwykło się uważać za początek modernizmu w Polsce, a to dlatego, że w twórczości poety odnajdujemy większość ówczesnych zainteresowań literackich. Znajdują się tam utwory przynależne do takich nurtów literackich, jak symbolizm, dekadentyzm, impresjonizm, a więc na dobrą sprawę wszystko

TEST z lektur 1.

 Antyk to konkretny czas historyczny. Mianem tym określamy: a. okres trwania kultury starożytnej Grecji i Rzymu b. starożytność c. dzieje ludzkości od jej zamierzchłych początków aż do upadku Cesarstwa Rzymskiego 1. Odpowiedź: a) Komentarz Antyk to okres trwania kultury starożytnej Grecji i Rzymu. Ponieważ obie kultury lokalizowały się w obrębie Morza Śródziemnego, kulturę antyku nazywa się również kulturą śródziemnomorską. Dzieje ludzkości od jej zamierzchłych czasów aż do upadku Cesarstwa Rzymskiego

Test z wiedzy o modernizmie cz. 1 z komentarzem

Test wiedzy o modernizmie 1. Za początek modernizmu w Europie przyjmuje się powstanie: a. tomu wierszy Charles’a Baudelaire’a: Kwiaty zła, b. wiersza Arthura Rimbauda: Statek pijany, c. obrazu Claude’a Moneta: Impresja – wschód słońca. Odpowiedź: a) Komentarz: Za początek modernizmu w Europie przyjmuje się wydanie Kwiatów zła Baudelaire’a. Fakt ten miał miejsce w 1857 roku we Francji. Zbiór poezji wywołał wielki skandal, zarówno literacki, jak i obyczajowy. Baudelaire zaprzeczył w

Barok i renesans – dwie epoki, dwie wizje świata

Barok i renesans – dwie epoki, dwie wizje świata Komentarz Temat porównawczy, który jak wszystkie tego typu polecenia zakłada, że dokonasz pewnych uproszczeń. Można się domyślać, że w tym konkretnym przypadku chodzi o pokazanie tych dwóch epok jako skontrastowanych ze sobą, propagujących odmienne wartości i postawy. Trzeba oczywiście wykazać się ogólną wiedzą na temat obu epok, ale niezaprzeczalną zaletą tego tematu jest fakt, że nie trzeba prezentować szczegółowych wiadomości (jak w wypadku poprzednich tematów),

REALIZM

REALIZM – mianem realizmu określa się te prądy w sztukach plastycznych oraz w literaturze, które za główne swoje założenie przyjmują zasadę prawdziwego ukazania rzeczywistości, codziennego życia człowieka i jego środowiska, a także praw rządzących światem. Wystarczy przypomnieć, że Stendhal nazwał powieść realistyczną „zwierciadłem przechadzającym się po gościńcu” – czyli dziełem, które wiernie i szczegółowo odzwierciedla rzeczywistość. Świat przedstawiony w dziele realistycznym ukazany jest z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy, oceniany zgodnie

EPOKI DO EGZAMINU Ekspres powtórkowy

Ekspres powtórkowy Coś co porządkuje myśli, uspokaja i  utrwala wiedzę w ostatniej chwili? Przegląd całego materiału, prawdopodobnych tematów, i najważniejszych zagadnień. To lecimy od początku: od antyku po XX wiek.   ANTYK Czasy najdawniejsze – ale podstawa wielu późniejszych terminów, odwołań, lektur. Zatem – nie pomijasz. Baza podstawowa: Na początku naszej literatury był Homer. Napisał Iliadę i Odyseję – eposy, które są od stuleci lekturami obowiązkowymi. Bohaterowie, o których pamiętasz: