Tomasz, renomowany praski lekarz został pewnego dnia wezwany do pacjenta w małym miasteczku. Czekając na powrotny pociąg, zatrzymał się w miejscowej kawiarni. Teresa, kelnerka akurat miała tam dyżur. Zobaczyła na jego stoliku książkę – dla niej był to znak tajemnego bractwa – lubiła czytać, a w jej środowisku nikt nie potrafił tego zrozumieć, zaakceptować. Mężczyzna z książką wydał jej się księciem, na którego czekała, kimś, kto zabierze ją do lepszego
Interpretacja porównawcza Epitafium Rzymowi Mikołaja Sępa Szarzyńskiego i Epitafium Czesława Miłosza. Konteksty Biblijna Księga Koheleta – z niej pochodzi często spotykany w kulturze XVII wieku motyw vanitas (podkreślenie marności rzeczy ziemskich; wszystko ma swój czas i podlega przemijaniu). Inne utwory mówiące o przemijaniu: Pieśń XXIII („Nie zawżdy, piękna Zofija…”) i fraszka O żywocie ludzkim Kochanowskiego, wiersze Naborowskiego (Krótkość żywota), Sonet I i Sonet II Sępa-Szarzyńskiego, Światowa rozkosz Hieronima Morsztyna. Epitafium dla Rzymu Jarosława Marka Rymkiewicza – jeszcze jeden wiersz
Interpretacja wiersza pt. Toast Jana Lechonia. Konspekt realizacji Jak zacząć Od ogólnych informacji na temat utworu: „przynależności grupowej” jego autora, budowy, tematyki oraz próby ukazania utworu na tle epoki. Można także zacząć od interpretacji tytułu – odpowiedzieć na pytanie, jakiego typu uroczystościom towarzyszy wznoszenie toastu, na czym polega niezwykłość toastu wznoszonego w tym utworze. Może to być także pierwszy akapit rozwinięcia. Strategie rozwinięcia Możesz analizować po kolei każdą strofę. To bardzo bezpieczny sposób,
Interpretacja porównawcza końcowej sceny „Hamleta” Williama Szekspira i „Trenu Fortynbrasa” Zbigniewa Herberta. Konteksty Możesz przywołać któryś z dramatów Williama Szekspira, w którym poruszony został temat władzy. Jest ich mnóstwo: to choćby Makbet, Juliusz Cezar, Król Lear, Ryszard II. Dobrym kontekstem może okazać się także traktat pt. Książę Niccolo Machiavellego, w którym udzielał on rad dotyczących skutecznego rządzenia (nie mamy chyba wątpliwości, że Fortynbras okaże się skutecznym władcą). U podstaw jego rozważań leżało przekonanie, że
Interpretacja wiersza Andrzeja Bursy pt. Modlitwa dziękczynna z wymówką. Konteksty Inne wiersze, w tytułach których pojawia się słowo modlitwa (pamiętaj, możesz je przywołać tylko wtedy, gdy znasz ich treść!), np.: Modlitwa III i Modlitwa do Bogarodzicy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego Modlitwa Stanisława Grochowiaka. Oczywiście, możesz także przywołać znane Ci modlitwy – porównaj ich formę i treść z wierszem Bursy. Dobrym kontekstem byłyby także wybrane psalmy dziękczynne ze starotestamentowej Księgi Psalmów – one także są formą modlitwy.
Porównaj dwie wizje końca świata zawarte w hymnie Dies irae Jana Kasprowicza i w wierszu pt. Koniec świata Rafała Wojaczka. Temat nie należy do najłatwiejszych, zestawione tu bowiem zostały dwie zupełnie inne, inaczej rozumiane wizje końca świata. Pierwsza z nich po części zapewne inspirowana jest Apokalipsą św. Jana, druga zaś opowiada o… końcu własnego świata, własnego życia, któremu kres położy planowane samobójstwo. Oba utwory nie są proste, zwłaszcza nasycony silnymi emocjami, podobny do
Porównaj, na jakie emocje żony biblijnego patriarchy Lota położyły nacisk Beata Obertyńska i Wisława Szymborska, autorki wierszy o tym samym tytule. Najpierw powinieneś przypomnieć sobie historię biblijnego patriarchy Lota – sprawiedliwego człowieka, którego Bóg postanowił ocalić z katastrofy zesłanej na grzeszne miasto. Nie tylko Lot miał zostać uratowany, ale także jego rodzina. Jeśli nie znasz tej historii, trudno będzie Ci zmierzyć się z tym tematem. W tym wypadku bowiem nie wystarczy uważna lektura
Dane: Dzieło: Przemyślny szlachcic Don Kichot z Manczy Autor: Miguel de Cervantes Czas i miejsce akcji Hiszpania, czasy mniej więcej współczesne autorowi. Miguel de Cervantes miał bardzo barwne życie. Dzieciństwo spędził w Madrycie. W młodości za udział w pojedynku został skazany na wygnanie i obcięcie prawej dłoni. Na szczęście do wykonania wyroku nie doszło. Był w służbie u kardynała, zaciągnął się do wojska i jako żołnierz floty hiszpańskiej brał udział w bitwie morskiej z Turkami w cieśninie Lepanto. Odniósł lekkie ranny, ale
Czy o kimś, kto przegrał walkę, zawsze można powiedzieć, że został zwyciężony? Roland Rycerz, który przegrał bitwę, a na dodatek skazał na śmierć innych. Kiedyś uważany za honorowego zwycięzcę, dziś za dowódcę z nadmiarem ambicji. Przedstawienie bohatera: hrabia Roland – dowódca tylnej straży wojsk króla Francji Karola Wielkiego, siostrzeniec i wasal króla Karola. Postać historyczna. Lektura: Pieśń o Rolandzie (autor anonimowy) Lista zwycięstw: wiele wygranych bitw z poganami nazywanymi Saracenami Lista porażek: błędna decyzja podjęta przez
To ci, którzy pomagają innym, myślą o innych i poświęcają się dla dobra ogółu. A takich bohaterów z sercem na dłoni nie brakuje w lekturach i podręcznikach. Altruista przeciwieństwo egoisty, pomaga innym, nie myśli o sobie, lecz o innych ludziach, chce poprawiać świat, jest wzorem do naśladowania, mówimy o nim, że ma serce na dłoni. Prometeusz Lektura: grecki mit o Prometeuszu. Bohater: Prometeusz, grecki bóg, któremu przypisuje się stworzenie człowieka oraz wyjątkową opiekę nad ludźmi. Syn tytana Japeta i morskiej
Metryczka bohaterów Imiona: Adam (znaczy „człowiek”) Ewa (znaczy „dająca życie” albo: „życie”) Lektura: Biblia, Stary Testament, (Księga Rodzaju) Mówi się też o Adamie i Ewie w Nowym Testamencie, Chrystusa nazywa się „drugim Adamem”. Adam i Ewa są też bohaterami wielu żartobliwych utworów, np. Teatrzyku „Zielona Gęś” Gałczyńskiego czy Pamiętników Adama i Ewy Marka Twaina. Postać Ewy występuje też w Hymnach Jana Kasprowicza. Najważniejsze wydarzenie w życiu Adama i Ewy: Bunt przeciw Bogu: posłuchanie namowy węża i zerwanie zakazanego
Lektura: Miguel Cervantes, Don Kichot Kim był? Nazywał się Kiczano, miał ok. 50 lat. Żył w ubogiej hiszpańskiej wiosce La Mancza. Był niezamożnym szlachcicem – miał maleńkie gospodarstwo, zbroję w opłakanym stanie, zamorzonego konia i chudego, choć rasowego psa. Mieszkał z gosposią, siostrzenicą i jednym parobkiem, który zajmował się gospodarstwem. Jaki był? Często się nudził, a wtedy czytał opowieści o średniowiecznych rycerzach. Pochłaniało go to tak bardzo, że zaniedbywał swoje gospodarskie powinności. Sukcesywnie odsprzedawał swoją ziemię, by kupować
Stałym strategicznym celem w polskiej polityce zagranicznej pierwszych Piastów było zapewnienie krajowi bezpieczeństwa oraz dbałość o rozszerzanie polskich wpływów w Europie. Najważniejsze wydarzenia w Polsce pierwszych Piastów (od Mieszka I do Bolesława Krzywoustego) Chrzest w 966 roku, który miał nie tylko znaczenie wewnętrzne, ale również międzynarodowe – podkreślał suwerenność państwa i stanowił swojego rodzaju przepustkę do ówczesnej społeczności europejskiej. Wielkie znaczenie dla Polski miały stosunki z Niemcami, najpotężniejszym w tamtych czasach mocarstwem na kontynencie: za panowania Mieszka I kontakty polsko-niemieckie były poprawne.
Najdłuższym i zapewne najbardziej spektakularnym konfliktem pierwszych kilku stuleci epoki nowożytnej stały się zmagania o hegemonię w Europie głównie między Francją a państwami rządzonymi przez Habsburgów (Hiszpanią i Austrią; krajami niemieckimi i burgundzkim dziedzictwem w mniejszym już stopniu), do których włączały się też przejściowo Niderlandy, Skandynawia czyli Dania i Szwecja, polityczny mikrokosmos włoski, a nawet epizodycznie Turcja i środkowoeuropejskie potęgi. Geneza wojen Genezy zaskakująco długotrwałego sporu należałoby szukać w splocie różnorakich czynników. Francja końca XV w. była krajem solidnie zunifikowanym, o silnej
Autor Aleksander Kamiński (Kamyk) – 1903-1978 – autorytet i współtwórca Szarych Szeregów, komendant główny Organizacji Małego Sabotażu „Wawer”, wiceprzewodniczący Związku Harcerstwa Polskiego w roku 1946, w roku 1949 usunięty przez komunistów z ZHP. W swoich książkach uwieczniał losy bohaterów Szarych Szeregów. Gatunek Reportaż wojenny – forma dziennikarska będąca opisem zdarzeń autentycznych, poznanych przez autora w wyniku obserwacji bezpośredniej. Reportaż wojenny jest relacją z wydarzeń wojennych, pola bitwy, zamachu stanu, zamieszek ulicznych. Dlaczego Kamienie na szaniec są reportażem
Mieszko I (ok. 960-992) Zjednoczył pod swoim panowaniem plemiona słowiańskie stanowiące przez wieki trzon państwa polskiego. 964-965 r.: walki z Pomorzanami i uzależnienie ich ziem. Przyjął chrzest (966 r.). To wydarzenie o olbrzymim znaczeniu dziejowym: Polska stała się jednym z krajów cywilizowanej Europy, do naszego państwa zaczęło napływać duchowieństwo, przynosząc ze sobą znajomość pisma (języka łacińskiego). Z czasem powstawały pierwsze polskie roczniki i kroniki, w których zapisywano najważniejsze wydarzenia z dziejów kraju; rozwijało się budownictwo (sztuka romańska), czerpiąc wzory z krajów
Dane personalne Imię: Władysław Przydomek: Łokietek Personalia rodziców: Kazimierz, prawdopodobnie książę kujawski, i Eufrozyna, córka księcia opolskiego Data urodzenia: 1260 lub 1261 r. Stan cywilny: żonaty – z Jadwigą, córką Bolesława Pobożnego, księcia wielkopolskiego Dzieci: sześcioro, między innymi: Elżbieta, żona króla Węgier i Kazimierz zwany Wielkim, przyszły król Polski Koronowany: 20.10.1320 r. Zmarł: 1333 r. Bolesław Krzywousty przed śmiercią (w roku 1138) wydał akt nazywany testamentem Krzywoustego. W intencji księcia miał on zapewnić
Dane personalne Imię: Bolesław Przydomek: Krzywousty Personalia rodziców: Władysław I Herman, książę polski, i Judyta, córka Wratysława, władcy Czech Data urodzenia: 20 sierpnia 1086 r. Znak zodiaku: Lew Stan cywilny: dwukrotnie żonaty 1. Zbysława, córka Świętopełka II, wielkiego księcia kijowskiego 2. Salomea, córka Henryka, hrabiego Bergu Dzieci: Władysław II Wygnaniec (z pierwszego małżeństwa) oraz pięć córek i sześciu synów z drugiego małżeństwa, m.in.: Bolesław IV Kędzierzawy, Mieszko III Stary, Henryk, Kazimierz Sprawiedliwy Zmarł: 1138 r.
Kto oprócz Krasickiego pisał jeszcze w Polsce bajki? Stanisław Trembecki, Adam Mickiewicz, Aleksander Fredro. Jaki to gatunek – bajka? To gatunek literatury dydaktycznej, bardzo popularny w epoce oświecenia, ale powstały znacznie wcześniej, w starożytności. Za twórcę bajki uważany jest Ezop, który żył w Azji Mniejszej w VI wieku p.n.e. Do najsłynniejszych bajkopisarzy należą: La Fontaine (XVII-wieczny autor francuski) oraz Ignacy Krasicki (który żył w XVIII wieku). Bajka to utwór pisany
Kim jest autor książki? To Aleksander Kamiński (1903–1978) – pseudonimy: Bambaju, Juliusz Górecki, Kamyk; wybitny działacz harcerski. W czasie wojny był jednym z organizatorów Szarych Szeregów. Stał też na czele Organizacji Małego Sabotażu „Wawer” (od grudnia 1940 do lipca 1944) – tam właśnie poznał się z Zośką, Rudym i Alkiem! Po wojnie był wiceprzewodniczącym ZHP, pracował jako wykładowca akademicki. Jest również autorem książek – Antek Cwaniak, Andrzej Małkowski, Zośka i Parasol. Jak powstała ta książka?