LICEUM

Adam Mickiewicz Dziady

Wielki dramat romantyczny Adama Mickiewicza powstawał etapami, w różnych okolicznościach historycznych i biograficznych, i w swoich czasach wobec reguł klasycznych i literackiej tradycji był dziełem rewolucyjnym, wręcz herezją zarówno w formie jak w treści. Za to dla młodych romantyków był objawieniem. Część II i IV dokonały przełomu romantycznego, Część III okazała się nośnym manifestem patriotycznym, literackim symbolem idei narodowo-wyzwoleńczej. Czytano bowiem Dziady już wówczas, w po-powstańczej Polsce – na przemycanych

Józef Skawiński

Krótka charakterystyka Siedemdziesięcioletni polski emigrant. Miał niezwykły życiorys. Swój patriotyzm udowadniał, biorąc udział w wielu wojnach. Zyskał opinię wzorowego i bardzo odważnego żołnierza. W czasie walk dawał dowód swego męstwa, radził sobie w najtrudniejszych chwilach. Ale w czasach pokoju wiodło mu się znacznie gorzej. Nie mógł zbudować niczego trwałego, nieustannie ponosił porażki. Mówiono nawet, że ciąży nad nim jakieś fatum, przekleństwo, które nie pozwala mu zaznać spokoju. Nic dziwnego, że w wieku 70 lat, Skawiński

Romantyzm europejski

Ramy czasowe epoki Nazwa „romantyzm” wywodzi się od łac. przymiotnika „romanus” (rzymski). To paradoks, bo trudno dopatrzeć się podobieństwa kultury starożytnego Rzymu do okresu w dziejach kultury i literatury, który dziś nazywamy romantyzmem. Rzecz w tym, że w średniowieczu języki, którymi posługiwały się narody w prowincjach rzymskich nazywano romańskimi (były to języki germańskie i galicyjskie z silnymi dość wpływami łaciny). Baśnie, podania i legendy tych narodów zwano zaś romancami (lub

Wskaż archaizmy językowe w Bogurodzicy i zastąp je słownictwem współczesnym.

Wskaż archaizmy językowe w „Bogurodzicy” i zastąp je słownictwem współczesnym. Bogurodzica, Dziewica, Bogiem sławiena, Maryja! U Twego Syna, Gospodzina, Matko zwolena Maryja! Zyszczy nam, spuści nam, Kiryjeleizon. Twego dziela Krzciciela, Bożycze, Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze. Słysz modlitwę, jąż nosimy, A dać raczy, jegoż prosimy, A na świecie zbożny pobyt, Po żywocie rajski przebyt. Kiryjeleizon. Bogurodzica jest modlitwą. Adresatami modlitwy są Matka Boska i Jezus Chrystus. Skąd to wiemy? Świadczą o tym: Archaiczne formy

Tradycje pogańskie czy chrześcijańskie w cyklu Jana Kochanowskiego Pieśń świętojańska o sobótce?

Tradycje pogańskie czy chrześcijańskie w cyklu Jana Kochanowskiego „Pieśń świętojańska o sobótce”? Dlaczego chcemy szukać tradycji pogańskich w utworze, którego tytuł zawiera imię bohatera chrześcijańskiego? Przecież Jan Chrzciciel to święty uznany przez Kościół katolicki. To prawda, ale obrzęd zwany sobótką lub kupałą należy z całą pewnością do tradycji pogańskiej. Obchodziły go prastare, przedchrześcijańskie plemiona słowiańskie w noc tzw. letniego przesilenia, czyli z 23 na 24 czerwca (gdy Słońce wchodzi w znak Raka). Tej właśnie nocy

Opisz cechy eposu homeryckiego na podstawie Iliady.

Opisz cechy eposu homeryckiego na podstawie „Iliady”. Czym jest epos? To jeden z gatunków literackich. Iliada zaś to najpopularniejszy epos starożytny. Jej autorem jest prawdopodobnie Homer. A oto cechy eposu, które odnajdziesz w Iliadzie (większość przykładów opiera się na fragmencie pojedynku Achillesa z Hektorem). Cechy eposu Akcja eposu rozgrywa się w przeszłości. Iliada powstała najprawdopodobniej w VIII w. p.n.e. (a spisana została jeszcze później), natomiast zdarzenia opisywane w tym utworze sięgają kilkuset lat wcześniej –

Testament mój Juliusza Słowackiego

Testament mój Żyłem z wami, cierpiałem i płakałem z wami, Nigdy mi, kto szlachetny, nie był obojętny, Dziś was rzucam i dalej idę w cień – z duchami – A jak gdyby tu szczęście było – idę smętny. Nie zostawiłem tutaj żadnego dziedzica Ani dla mojej lutni, ani dla imienia – Imię moje tak przeszło jako błyskawica I będzie jak dźwięk pusty trwać przez pokolenia. Lecz wy, coście mnie znali, w podaniach przekażcie, Żem dla ojczyzny sterał

Deszcz jesienny Leopolda Staffa

Deszcz jesienny O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny, Ddżdżu krople padają i tłuką w me okno… Jęk szklany… płacz szklany… a szyby w mgle mokną I światła szarego blask sączy się senny… O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny… Wieczornych snów mary powiewne, dziewicze Na próżno czekały na słońca oblicze… W dal poszły przez chmurną pustynię piaszczystą, W dal ciemną, bezkresną, w dal szarą

Maria Konopnicka – Rota

Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród, Nie damy pogrześć mowy! Polski my naród, polski lud, Królewski szczep Piastowy, Nie damy, by nas zniemczył wróg… – Tak nam dopomóż Bóg! Do krwi ostatniej kropli z żył Bronić będziemy Ducha, Aż się rozpadnie w proch i pył Krzyżacka zawierucha. Twierdzą nam będzie każdy próg… – Tak nam dopomóż Bóg! Nie będzie Niemiec pluł nam w twarz, Ni dzieci nam germanił. Orężny wstanie

Wisława Szymborka – Nic dwa razy (interpretacja)

Nic dwa razy Nic dwa razy się nie zdarza i nie zdarzy. Z tej przyczyny zrodziliśmy się bez wprawy i pomrzemy bez rutyny. Choćbyśmy uczniami byli najtępszymi w szkole świata nie będziemy repetować żadnej zimy ani lata. Żaden dzień się nie powtórzy, nie ma dwóch podobnych nocy, dwóch tych samych pocałunków, dwóch jednakich spojrzeń w oczy. Wczoraj, kiedy twoje imię ktoś wymówił przy mnie głośno, tak mi było, jakby róża

Józef Czechowicz

Na wsi Siano pachnie snem siano pachniało w dawnych snach popołudnia wiejskie grzeją żytem słońce dzwoni w rzekę z rozbłyskanych blach życie – pola – złotolite Wieczorem przez niebo pomost wieczór i nieszpór mleczne krowy wracają do domostw przeżuwać nad korytem pełnym zmierzchu Nocami spod ramion krzyżów na rozdrogach sypie się gwiazd błękitne próchno chmurki siedzą przed progiem w murawie to kule białego puchu dmuchawiec Księżyc idzie srebrne chusty prać

Mitologia

Autor Autorzy mitologii giną w mrokach dziejów. Mity były od wieków przekazywane ustnie, przekształcane i modyfikowane (dlatego istnieje wiele ich różnych wersji) i tak przetrwały do czasów współczesnych. Wciąż wielu autorów podejmuje się trudnego zadania spisania mitów. Najbardziej znane realizacje są autorstwa Jana Parandowskiego, Zygmunt Kubiaka czy Roberta Gravesa. W szkole zwykle omawia się mity Parandowskiego. Tytuł Mitologia to po prostu określenie na zbiór tekstów konkretnego gatunku. Samo słowo nie

Proces Franza Kafki

Autor Franz Kafka – pisarz pesymistyczny. Jeden z najważniejszych twórców dwudziestego wieku. Zdominowany przez ojca, chory na gruźlicę,  niezadowolony ze swojej biurowej pracy, niezdecydowany w sprawie miłości… Kim był? Geniuszem czy cichym urzędnikiem od ubezpieczeń? Z pewnością można go nazwać ofiarą  sprzeczności: na przykład – talent artysty a nużąca praca w biurze. Własne marzenia, a silna osobowość surowego ojca. Pragnienie miłości i rezygnacja z małżeństwa. W końcu pochodzenie – Kafka

W kręgu prac o antyku

Na dzień dobry w klasie pierwszej polonista może chcieć sprawdzić waszą umiejętność pisania na jakimś banalnym temacie typu ja i moja rodzina albo książka, którą cenię. Znacie, pisaliście. Ale naprawdę sprawdziany i polonistyczna potrzeba pisania prac zacznie są gdy  opracujecie pierwszą partię materiału. Większość liceów zaczyna od literatury antyku. W takim razie już za chwilę trzeba będzie napisać pracę (wypracowanie w domu lub klasóweczkę) na temat taki lub podobny: Dziedzictwo

Wzory zakończeń

WYPRACOWANIA O EPOKACH • Wnioski na koniec: najbardziej cenię tych bohaterów literackich, którzy próbowali coś zmienić w otaczającym ich świecie. Literatura powinna służyć nauczaniu, pokazywać ludziom właściwe wzory do naśladowania, mówić, co jest dobre, a co złe. A epoką literacką, która najpełniej realizowała te zasady, było właśnie oświecenie. • Kończąc: barok i oświecenie to ponad dwieście lat w historii Polski, to mnogość koncepcji, pomysłów, nastrojów, a co za tym idzie – także postaw życiowych zaproponowanych

Opis Soplicowa

Opis Soplicowa. Jak tworzyć opis dworku i jego otoczenia? Oto przykład pracy i wskazówki, jak ją napisać, wzbogacić. Stał dwór szlachecki, z drzewa, lecz podmurowany; Świeciły się z daleka pobielane ściany, Tym bielsze, że odbite od ciemnej zieleni Topoli, co go bronią od wiatrów jesieni. Ten opis dworu w Soplicowie, znany dobrze z I księgi Pana Tadeusza na długo ukształtował wyobrażenie polskich czytelników i widzów o dworku szlacheckim. Soplicowo, co ważne, znajduje się na Litwie, na Kresach, czyli w polskiej

Napisz charakterystykę porównawczą Jacka Soplicy i Giaura

Napisz charakterystykę porównawczą Jacka Soplicy i Giaura. Wskazówki W charakterystyce postaci powinieneś uwzględnić następujące elementy: wstępną prezentację obydwu postaci, wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, stosunek do świata, podsumowanie zawierające własną opinię. Prezentacja Przedstaw bohaterów. Zwróć uwagę na podobny sposób przedstawienia postaci w tekście – Jacka i Giaura poznajemy poprzez autoprezentację: wyznanie na łożu śmierci umiejscowione na końcu utwo­ru, stąd też następna cecha – tajemniczość, zagadkowość obydwu bohaterów, cecha typowo ro­man­tycz­na. Zastanów się, co wiesz

Przed pracą klasową – synteza epoki renesansu

Przed pracą klasową – synteza epoki renesansu 1.    Krąg zainteresowań renesansu 2.    Obraz wsi w literaturze renesansu 3.    Jakie konflikty społeczne ukazuje literatura renesansu? 4.     Motyw władzy i różne portrety władców w literaturze renesansowej 5.     Wypowiedzi patriotyczne myślicieli renesansu 6.     Filozofia renesansu w literaturze epoki 7.     Wizje świata i człowieka w literaturze renesansowej 8.     Związki renesansu polskiego z antykiem 9.     Recepcja literatury renesansu przez

Moje odczytanie Balladyny Słowackiego.

Moje odczytanie „Balladyny” Słowackiego. „Balladyna”, jako utwór nowatorski, stwarza trudności w trafnym objaśnieniu jego wymowy, co jest jeszcze bardziej skomplikowane, gdy weźmiemy pod uwagę różnorodność elementów, kształtujących charakter tego niebanalnego dramatu. Jest on bowiem, wbrew pozorom, utworem enigmatycznym „pełnym niedocieczonego wątku”, co stwierdził sam poeta, przyznając, że ukrył w „Balladynie” „dziesięć tysięcy celów – i tyleż prawie narzędzi”. Moim zdaniem „Balladyna” jest przede wszystkim tragedią jednostki, konfliktem psychologicznym, dramatem sumienia. Tragizm bohaterki nie

Tango – jak rozumiesz tytuł znanej sztuki Sławomira Mrożka?

Tango – jak rozumiesz tytuł znanej sztuki Sławomira Mrożka? Wstęp I Tytuł sztuki jest wieloznaczny, i bynajmniej nie możemy mówić tylko o jednym jego znaczeniu. Pochodzi on od nazwy tańca towarzyskiego wywodzącego się z Ameryki Południowej. Taniec ten powstał na początku XX w. na przedmieściach Buenos Aires. W niepokojącym rytmie tanga i jego zmysłowych figurach zawiera się mit miłości, zdrady i śmierci. Czasem znów mówi się, że tango odzwierciedla kłótnię kochanków, ukazuje walkę między kobietą a mężczyzną o dominację