Posts From Zbyszek

Zestaw zagadnień z nauki o języku i teorii literatury.

Zestaw zagadnień maturalnych z nauki o języku i teorii literatury. 1. Pochodzenie języka polskiego: Język polski należy do grupy języków słowiańskich. Są to języki pokrewne, gdyż pochodzą od wspólnego przodka – języka prasłowiańskiego, którym posługiwali się wszyscy Słowianie. W połowie pierwszego tysiąclecia naszej ery stosunki historyczne panujące w wczesnej Europie (wędrówki ludów, upadek cesarstwa rzymskiego) przyczyniły się do rozpadu wspólnoty Słowian na trzy wielkie grupy: zachodniosłowiańską, wschodniosłowiańską, południowosłowiańską. W obrębie tych

Jak pisać o bohaterze literackim?

Czy jeśli bohater – to koniecznie charakterystyka? Nie. Nie zawsze i niekoniecznie. Właściwie tylko wtedy, gdy słowo „charakterystyka” zawarte jest w temacie. Wówczas – trudno. Przypominamy sobie schemat tej formy. Nawet gdy nie piszemy charakterystyki, przy tych tematach potrzebne są nam jej elementy. Przykład charakterystyki Ani z Zielonego Wzgórza ukazuje, jak można rozwijać poszczególne punkty schematu, jak go realizować i modyfikować. Uatrakcyjnić ankietę personalną, czyli dane o postaci. Szereg typowych

Napisz recenzję adaptacji Zemsty Aleksandra Fredry w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Napisz recenzję adaptacji Zemsty Aleksandra Fredry w reżyserii Andrzeja Wajdy. Przykładowa recenzja Ostatnimi czasy w polskim kinie zapanowała wyraźna moda na adaptowanie klasyki naszej literatury. Modę tę zapoczątkował chyba Jerzy Hoffman swym Ogniem i mieczem. Później przyszedł czas na Quo vadis Jerzego Kawalerowicza, Przedwiośnie Filipa Bajona, Starą baśń Jerzego Hoffmana. Różne są opinie na temat przyczyn tej mody. Teoria oficjalna – najczęściej przywoływana przez reżyserów – łączy ją z chęcią wskrzeszania tradycji i klasyki w czasach popkultury.

Bohater literacki, którego losy i osobowość szczególnie mnie zaintere­sowały.

Bohater literacki, którego losy i osobowość szczególnie mnie zaintere­sowały. A. Eleanor H. Porter „Pollyanna”. Osobą, która zainteresowała mnie szczególnie jest Pollyanna, tytułowa bo­haterka powieści napisanej przez Eleanor H. Porter. Pollyanna jest sierotą, która przybywa do swojej bogatej ciotki Polly do Beldingsville, aby z nią zamieszkać. Ciotka – panna Polly Harrington jest osobą oschłą i surową, a Pollyanna jest dziewczynką niezwykłą. Przebywanie z nią prowokuje do śmie­chu, do poszukiwania radości. Tajemnica

Twoje przemyślenia na temat ludzkich namiętności i żądzy władzy na podstawie dramatu Williama Szekspira pt. Makbet.

Twoje przemyślenia na temat ludzkich namiętności i żądzy władzy na podstawie dramatu Williama Szekspira pt. Makbet. MACBETH (…) Niczym król, jeśli król nie jest bezpieczny. Lęk przed Banquiem Głęboko utkwił we mnie, a królewskość Jego natury winna ów lęk budzić. Pełen odwagi jest, a przy niezłomnym Usposobieniu posiada też mądrość, (…) Prócz niego żaden z ludzi mnie nie trwoży. Mój geniusz jest nim przytłoczony. Mówią, Że geniusz Marka Antoniusza cierpiał

Młodzi wobec wyzwań swoich czasów

Żelazny zestaw lektur: •   Mit o Dedalu i Ikarze •   William Szekspir – Hamlet •  Johann Wolfgang von Goethe – Cierpienia młodego Wertera •  Adam Mickiewicz – Konrad Wallenrod, Dziady •  Bolesław Prus – Lalka •  Eliza Orzeszkowa – Nad Niemnem •  Stefan Żeromski – Ludzie bezdomni, Przedwioś­nie, Siłaczka, Syzyfowe prace •  Witold Gombrowicz – Ferdydurke •  Zofia Nałkowska – Granica •  Sławomir Mrożek – Tango •  Jerome Salinger – Buszujący w zbożu

Cywilizacja XX wieku

Spójrzmy na wiek dwudziesty: blisko 70 milionów zabitych, i to bynajmniej nie w wyniku trzęsienia ziemi. „Ludzie ludziom zgotowali ten los”, jak powiedziała Nałkowska. Konspekt – pomysł na pracę Wstęp: O cywilizacji XX w. co powiemy? Że był to system masowego uśmiercania i totalitaryzmu? Czy też demokracji i aktów bohaterstwa? Że jest to cywilizacja, w której człowiek zakpił z dotychczasowych ograniczeń: przestrzeni i czasu. Za sprawą samochodu, samolotu, telefonu, Internetu. Co z tego, że dzieli nas tysiące kilometrów,

Wybór wartości

Jaki może być temat? „Każdy ma swoją jedyną melodię istnienia” (Maria Janion). Poszukiwania sensu życia wpisane w świat wybranych bohaterów literackich a Twoje refleksja o istocie egzystencji. Trud wierności sobie. Rozważania o postawach wybranych bohaterów literackich. „W życiu nie chodzi o szczęście, lecz o dobre życie” (Barbara Skarga). Rozważ myśl, odwołując się do postaw wybranych bohaterów literackich. Camus twierdził, że „samo wdzieranie się na szczyt starczy, by wypełnić serce człowieka”. Wybierz i zaprezentuj tych bohaterów literackich, którzy

Dom rodzinny

Żelazny zestaw lektur: Homer – Odyseja; J. Kochanowski – Fraszki i Pieśni; M. Rej – Żywot człowieka poczciwego; A. Mickiewicz – Pan Tadeusz; G. Zapolska – Moralność pani Dulskiej; n  Cz. Miłosz – Dolina Issy; Witkacy – W małym dworku; M. Dąbrowska – Noce i dnie; B. Schulz – Sklepy cynamonowe; S. Żeromski – Ludzie bezdomni; W. Gombrowicz – Ferdydurke; M. Wańkowicz – Czerwień i amarant, Ziele na kraterze; S. Mrożek – Tango Wiersze:

Literatura – kopiuje rzeczywistość lub kreuje nowe światy

Literatury, jej funkcji, zmieniających się kryteriów artystycznych dotyczą żelazne tematy matur. Przed maturą warto przemyśleć, które utwory uznasz za swoje fascynacje, które za arcydzieła, bezpiecznie jest zastanowić się, jaki typ ukształtowania świata powieściowego lubisz. Żelazny zestaw lektur Kreacja nowych światów: F. Rabelais, Gargantua i Pantagruel J. Swift, Podróże Guliwera A. Mickiewicz, Dziady S. Wyspiański, Wesele W. Gombrowicz, Ferdydurke Witkacy, Szewcy B. Schulz, Sklepy cynamonowe T. Konwicki, Mała apokalipsa J. Tolkien, Hobbit, czyli

Marzenia – idealizm

Marzenia – idealizm Jak dobrze przyjrzeć się literaturze – przykładów do wykorzystania znajdzie się wiele; warunek jest ten, że warto by je dobrze znać, raczej z własnej lektury, nie z opracowań. Nawet w bardzo konkretnych epokach, nastawionych na jasne określanie celów i realizowanie ich, pojawia się zjawisko marzeń, idealizmu, życia – snu. Jednak generalnie zagadnienia takie raczej nie poddają się chronologii i dlatego ich opracowanie zdecydowanie wymaga podejścia przekrojowego, czyli korzystania z przykładów z różnych epok. Idealizm

Pieśni Kochanowskiego na maturze

Tego się naucz! Musisz umieć odpowiedzieć na pytania: Jaką filozofię propagował Jan Kochanowski? Dlaczego jego Pieśni odgrywają tak dużą rolę w późniejszych epokach? Do jakich twórców i filozofów antycznych nawiązywał w swej twórczości? Jakie wartości propagował? Jacy byli jego mistrzowie? Zagadnienia i tematy do zapamiętania oparte na twórczości Jana Kochanowskiego filozofia życia, stoicyzm i epikureizm – pytanie jak żyć, jak osiągnąć spokój i szczęście; artysta i jego poezja – nieśmiertelność twórc; klasycyzm; Bóg – dobry Ojciec; patriotyzm, troska

Dwie kluczowe sceny w Nad Niemnem

Ważne sceny Przy mogile protoplastów rodu Bohatyrowiczów – opowieść Anzelma o dziejach Jana i Cecylii. Ważne dane o tym epizodzie Scena ma miejsce w końcu pierwszego tomu – Justyna na zaproszenie Jana udaje się w głąb boru, by obejrzeć grób przodków Bohatyrowiczów. Historię opowiada stryj Anzelm – brat ojca Janka, przyjaciel Andrzeja Korczyńskiego, dawny powstaniec. Historia Jana i Cecylii jest konkretnie osadzona w czasie – jest to około sto lat

Praca z tekstem. Kategorie tekstów.

Określają teksty, które musimy interpretować. Trzeba je bezbłędnie rozpoznawać. A nie są takie trudne. To kategorie – zjawiska, takie jak tragizm, komizm, groteska.  Z jednym z nich na pewno będziesz miał do czynienia. PATOS Cechy: Wzniosłość i  powaga tonu, ważny temat, silne emocje autora. Wymyślili starożytni, podejmowali wszyscy piszący górnolotnie i bardzo serio o ojczyźnie, bohaterach, walce, heroizmie, śmierci. Przykłady: W Trylogii opis pogrzebu Wołodyjowskiego. Kapłan zwraca się do zmarłego, nazywa

Bunt czy antybunt? Omów postawę Artura. Jaką motywacją kieruje się Artur, namawiając kuzynkę na ślub?

Bunt czy antybunt? Omów postawę Artura. Jaką motywacją kieruje się Artur, namawiając kuzynkę na ślub? ALA Co mam zrobić? ARTUR Zgodzić się na ślub. Od tego zaczniemy. Żadne nielegalne związki, żadne życie ułatwione. Ślub jest mi potrzebny. I to nie jakiś tam ślub byle jaki, administracyjny. Między śniadaniem a obiadem, ale ślub prawdziwy, z całym ceremoniałem, organami, orszakiem ślubnym i tak dalej. Stawiam szczególnie na orszak ślubny, to powinno ich zaskoczyć. Chodzi mi o to,

Lekcja polskiego według Witolda Gombrowicza – omów i zanalizuj podany fragment.

Lekcja polskiego według Witolda Gombrowicza – omów i zanalizuj podany fragment. W tym miejscu wykładu jeden z uczniów zakręcił się nerwowo i zajęczał: – Ale kiedy ja się wcale nie zachwycam! Wcale się nie zachwycam! Nie zajmuje mnie! Nie mogę wyczytać więcej jak dwie strofy, a i to mnie nie zajmuje. Boże, ratuj, jak to mnie zachwyca, kiedy mnie nie zachwyca? – Wytrzeszczył oczy i usiadł, grążąc się w jakieś bezdenne przepaście. Naiwnym tym wyznaniem aż

Omów znaczenie poniższej sceny, odwołując się do znajomości głównego bohatera Jądra ciemności – Kurtza

Temat: Omów znaczenie poniższej sceny, odwołując się do znajomości głównego bohatera Jądra ciemności – Kurtza. – Pan dobrze go znał – szepnęła po chwili żałobnego milczenia. – W tamtejszych warunkach bliskość przychodzi łatwo – odparłem. – Znałem go na tyle, na ile jeden człowiek może poznać drugiego. – I podziwiał go pan – dodała. – Nie można go było znać i nie podziwiać prawda? – Był wybitnym człowiekiem – powiedziałem niepewnie. – Poddając

„Zmierzch ery Gutenberga”. „Słowu pisanemu nic nie jest w stanie zagrozić”. Z którymi z tych ocen dotyczących współczesności się zgadzasz? Odwołaj się do wybranych zjawisk dawnej i współczesnej kultury.

„Zmierzch ery Gutenberga”. „Słowu pisanemu nic nie jest w stanie zagrozić”. Z którymi z tych ocen dotyczących współczesności się zgadzasz? Odwołaj się do wybranych zjawisk dawnej i współczesnej kultury. Pismo jest dziś uważane za coś naturalnego, stale obecnego w naszej kulturze. Ale nie zawsze tak było: w pierwszych okresach istnienia pisma znane ono było tylko wybrańcom i służyło zwykle do prowadzenia rachunków, ale też przechowywania tajemnej wiedzy, niedostępnej zwykłym śmiertelnikom; w Egipcie pismo miało charakter magiczny

Gombrowiczowskie zagadki i gry z czytelnikiem – przedstaw to zagadnienie na podstawie dowolnie wybranego dzieła Witolda Gombrowicza.

„Ja przekorny, ja upiorny, ja rozbawiony” – charakteryzuje się Witold Gombrowicz w III t. Dzienników. Dalej stwierdza: „(…) dookoła każdej mojej książki wytwarza się naprzód coś w rodzaju ciemności, nasyconej lekką konsternacją”. Gombrowiczowskie zagadki i gry z czytelnikiem – przedstaw to zagadnienie na podstawie dowolnie wybranego dzieła Witolda Gombrowicza. I. Wszystko zaczyna się już od tytułu Ferdydurke ukazała się w 1937 r. (na okładce widniał jednak rok 1938), czyli dwa lata przed legendarną powieścią Jamesa Joyce’a

Tematy z Dżumy, Granicy, Tanga

Jak osadzić lektury w swoich czasach? Dżuma – powieść, która choć przyniosła sławę swojemu twórcy, głównie ze względu na uniwersalizm, oczywiście, nie powstała w historycznej próżni ani w oderwaniu od atmosfery epoki. Mamy lata pięćdziesiąte XX w. Europa ledwie dźwignęła się po koszmarze II wojny. Coraz modniejszy staje się egzystencjalizm – dyskutowany w oparach kawy we francuskich kafejkach, plon myśli intelektualistów w czarnych golfach… Ludzie wciąż rozważają tragedię wojny, próbują w kontekście zbrodni zdefiniować człowieczeństwo. I jest to