Posts From Zbyszek
Motyw tańca śmierci (danse macabre) w literaturze i w malarstwie. Przedstaw jego najważniejsze realizacje. Komentarz To jeden z najsłynniejszych motywów kultury europejskiej. Mimo to, nie jest niezwykle częstym tematem sztuki – może właśnie dlatego jego realizacje są bardzo wygodnym obiektem badań. Inne możliwe sformułowania tematu Szlachcic i żebrak w objęciach kostuchy. Omów rozwój motywu tańca śmierci od czasów średniowiecza. Motywy tanetyczne w kulturze europejskiej. Przedstaw wybrany nurt ich realizacji. Ramowy plan wypowiedzi
Gatunki publicystyki prasowej. Omów na przykładach ze współczesnych czasopism. Inne możliwe sformułowania tematu Zróżnicowanie gatunków prasowych. Omów problem, wskazując wybrane przykłady artykułów. Od felietonu po korespondencję wojenną. Przedstaw różnorodność gatunkową współczesnej publicystyki. Wypowiedź zilustruj konkretnymi przykładami. Ramowy plan wypowiedzi Określenie problemu definicja publicystyki zarys historii prasy Kolejność prezentowanych argumentów Przegląd gatunków publicystycznych: felieton reportaż recenzja esej wywiad Wnioski najważniejsze gatunki publicystyczne; przegląd najistotniejszych wyróżników poszczególnych form wypowiedzi prasowej.
„Młodzi” przeciwko „starym” – odwołując się do wybranych przykładów, ukaż konflikt pokoleń literackich jako zjawisko charakterystyczne dla różnego rodzaju przełomów w sztuce. Inne możliwe sformułowania tematu Polemiki, spory, prowokacje – starcia pokoleń literackich. Omów na przykładach wybranych utworów. Walka klasyków z romantykami i inne znane Ci słynne spory pisarzy. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów. Ramowy plan wypowiedzi Określenie problemu Omówienie kategorii pokolenia literackiego, zdefiniowanie jej. Wymienienie kilku najważniejszych pokoleń literackich. Kolejność prezentowanych
Filmy Andrzeja Wajdy jako interpretacje literatury polskiej. Omów wybrane przykłady. Andrzej Wajda to jedyny Polak, który dostał najważniejszą nagrodę świata filmowego – Oscara – za całokształt twórczości. Od początku swojej drogi zawodowej sięgał po największe dzieła literatury polskiej i pokazywał je ze swojego punktu widzenia, po swojemu przedstawione i zinterpretowane. Warto poznać bliżej jego twórczość i przeanalizować ją dogłębnie. Jeśli interesujesz się kinem – to znakomity temat dla Ciebie! Inne możliwe sformułowania
Różne ujęcia Sądu Ostatecznego w literaturze i sztuce. Odwołaj się do wybranych przykładów. Inne możliwe sformułowania tematu Różne sposoby kreacji obrazu Sądu Ostatecznego w literaturze i innych tekstach kultury. Omów na wybranych przykładach. Przemiany wizji Sądu Ostatecznego w tekstach kultury z różnych epok. Omów na wybranych przykładach. Strategia wstępu Zdefiniuj najważniejsze pojęcia Sąd Ostateczny (przenośnie) – wg Małego słownika biblizmów języka polskiego – „wielkie zamieszanie, popłoch, rozgardiasz, urwanie głowy”. Porównaj tożsame znaczeniowo
Tematyka historyczna jako tworzywo literatury polskiej w XIX i XX wieku. Omów wybrane przykłady. Temat jest bardzo obszerny, choć wiele dzieł, które go podejmują, nie jest omawianych w szkole. Jak wiadomo, literatura polska jest bardzo silnie związana z wydarzeniami historycznymi. Można powiedzieć, że wiele dzieł literackich jest wręcz zdeterminowanych przez zjawiska historyczne, a często i polityczne. O tym właśnie oraz o różnych sposobach wykorzystywania historii w dziełach literackich trzeba mówić, prezentując ten temat. Inne możliwe sformułowania tematu Historia jako
Nawiązania literackie we współczesnej kulturze. Omów problem, posługując się przykładami: literackimi, filmowymi, malarskimi, reklamowymi. Bardzo trudny temat (chociaż wydaje się prosty i banalny) ze względu na obfitość „materiału badawczego”. Wbrew pozorom, czeka Cię sporo pracy, jeśli zdecydujesz się na przygotowanie tego zagadnienia. Nie tylko przeszukiwanie swojej pamięci, ale i lektura dzieł teoretycznoliterackich. Jeżeli nie interesujesz się teatrem ani malarstwem, powinieneś zastanowić się, czy inne zagadnienie nie byłoby odpowiedniejsze. Inne możliwe sformułowania tematu
Nastrój prezentowany w dziełach literackich i przedstawieniach teatralnych. Dokonaj analizy odpowiednich dzieł. Inne możliwe sformułowania tematu Metody budowania nastroju w literaturze i teatrze – próba porównania (na wybranych przykładach). Teatr i literatura – techniki budowania nastroju specyficzne dla tych dziedzin sztuki. Ramowy plan wypowiedzi Określenie problemu Należy: pokazać związki literatury z teatrem, a także konflikt między literaturą a teatrem autonomicznym; nazwać i scharakteryzować środki formalne literatury i teatru; scharakteryzować to, na czym polega teatr po reformie Edwarda Gordona Craiga; zasygnalizować,
Groteska jako podstawowa kategoria estetyczna XX wieku. Jak ukazywane są absurdalność i tragizm istnienia? Omów na przykładzie wybranych dzieł. Komentarz Tego tematu nie można nazwać łatwym – wymaga znajomości terminu groteska, cech tejże oraz… sporego nakładu pracy. Szkolne wiadomości na temat groteski na pewno nie wystarczą. Niezbędne będą pewne przygotowania – przekopanie się przez słowniki terminów literackich i specjalistyczną literaturę (teoria literatury). Zaletą tego tematu jest to, że materiału literackiego na pewno Ci
Różne ujęcia pejzażu w dziełach poetyckich i plastycznych. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów z dziedziny poezji i malarstwa. Inne możliwe sformułowania tematu W jaki sposób nowe techniki wyrazu, forma wpływają na przedstawienie danego tematu. Omów to zagadnienie, analizując motyw natury w literaturze i sztuce. Sposoby kreowania obrazu natury w poezji i malarstwie. Analiza wybranych dzieł poetyckich i malarskich. Ramowy plan wypowiedzi Określenie problemu Natura jako temat dzieł malarskich i poetyckich – zjawisko samoistne (groza – potęga – swojskość)
Na wybranych przykładach tekstów XX wieku rozważ, jak młodość determinuje życie bohatera literackiego. Komentarz Temat trudny o tyle, że wymaga znajomości literatury współczesnej, sam motyw jednak należy do dość bogatych w przykłady literackie – a także filmowe. Wydaje się także całkiem „życiowy”. Inne możliwe sformułowania tematu: Młodość – czas radości i oczarowań. Omów na przykładzie wybranych tematów literackich z XX wieku. „Młodość – górna i durna”? Omów ten temat na
Przedstaw różne ujęcia problematyki Holokaustu w literaturze polskiej, odwołując się do wybranych utworów. Komentarz Temat niezwykle szeroki. Materiałów znajdziesz wiele, ale uświadom sobie o jak ponurych zjawiskach będziesz – najpierw czytać, potem – mówić. Jeśli chcesz się podjąć takiego zadania – do dzieła! Inne możliwe sformułowania tematu: Holokaust jako doświadczenie ekstremalne. Omów na na wybranych przykładach. Problematyka żydowska w literaturze polskiej dotyczącej II wojny światowej. Zanalizuj wybrane przykłady. Ramowy plan
Motywy oniryczne w literaturze polskiej. Jak twórcy wykorzystywali motyw snu w swoich dziełach? Temat bardzo szeroki, wymaga sporej wiedzy, ale pozwala na samodzielne poszukiwania. Wskazany raczej dla osób o zacięciu filozoficznym lub psychologicznym. Inne możliwe sformułowanie tematu: Różne funkcje motywu snu w tekstach literackich. Omów na wybranych publikacjach. Sen jako metafora: różne sposoby ujęcia w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach. Ramowy plan wypowiedzi Określenie problemu Definicja oniryzmu –
Komizm słowny i sposoby jego realizacji w wybranych utworach różnych autorów i epok. Temat bardzo konkretny, związany z poetyką i teorią literatury. Wymaga znajomości rzeczy, używania fachowego słownictwa, a przede wszystkim precyzji. Polecamy go tym z Was, którzy mają żyłkę językoznawczą lub lingwistyczną. Inne możliwe sformułowania tematu Żart słowny, gra językowa – literackie techniki komiczne. Omów zjawisko na wybranych przykładach. Zabawy i eksperymenty językowe. Omów wybrane przykłady takich praktyk literackich. Ramowy
Kicz w literaturze i sztuce. Temat nie wydaje się trudny, ale – wbrew pozorom – wymaga sporej wiedzy i na temat literatury i sztuki, i różnych kategorii estetycznych. Wybierz go, jeśli zamierzasz studiować na uczelni artystycznej, ale także, jeśli interesuje Cię psychologia. Inne możliwe sformułowania tematu Kicz – sztuka szczęścia? Różne możliwości postrzegania kiczu w wybranych testach kultury. Kicz czy arcydzieło? Jaki typ literatury przemawia lepiej do czytelników. Wskaż wybrane przykłady.
Fantastyka naukowa – opowieści o przyszłości i teraźniejszości. Analiza wybranych powieści. Komentarz To raczej temat nie dla wszystkich, lecz dla miłośników science fiction. Pewno wtedy wybierzesz ten temat, jeśli do tego szczególnego „plemienia” należysz. Warto, bo – jak się okaże – będziesz miał okazję jeszcze wiele nowego dowiedzieć się o swoim ulubionym gatunku. Pamietaj, że ważne będzie uzasadnienie wyboru: ważne, bo wielu polonistów nie lubi tej literatury! Literatura fantastycznonaukowa sytuuje się albo poza
Przedstaw motyw kobiety demonicznej w wybranych tekstach kultury różnych epok. Komentarz Temat jest dość oryginalny i stosunkowo mało stereotypowy. Wbrew pozorom, nawet wśród lektur szkolnych można znaleźć sporo przykładów „kobiet demonicznych”, choć na ogół w interpretacjach szkolnych mało zwraca się uwagę na te właśnie bohaterki. Nie będziemy ukrywać, że na samych lekturach obowiązkowych trudno byłoby bazować i na pewno będziesz musiał (musiała) co nieco poczytać dodatkowo, zaś na teksty już znane, spojrzeć na nowo
Konszachty z nieczystymi siłami. Przedstaw najciekawsze realizacje tego tematu w wybranych tekstach kultury. Komentarz Temat jest szeroki, a to oznacza, że można go zrealizować na wiele różnych sposobów. Siły nieczyste pojawiają się w każdej kulturze, w dziełach każdej epoki – przecież ścieranie się dobra i zła jest jednym z podstawowych motywów występujących w kulturze. To oznacza, że przygotowując prezentację, nie musisz się ograniczać wyłącznie do wyobrażeń chrześcijańskich; możesz np. porównać różne mitologie, jeśli to Cię akurat interesuje. Polecenie wymaga
Brzydota w literaturze i innych dziedzinach sztuki – przekora, nowa estetyka czy moda? Wskaż i omów przykłady. Temat wcale nie jest „brzydki”. Przygotowując go, być może, inaczej spojrzysz na brzydotę, nie jako na coś niepotrzebnego i odrażającego, coś, czego trzeba unikać, lecz jak na nową, w gruncie rzeczy wyrafinowaną estetykę. Już teraz zacznij opanowywanie pamięciowe wierszy: Stanisława Grochowiaka, Tadeusza Różewicza, Mirona Białoszewskiego czy Andrzeja Bursy, by w odpowiednim momencie zabłysnąć cytatem. Kto wie, być może, zamiast,
Symbolika stroju. Omów, analizując wybrane dzieła literackie i inne (np. malarskie, rzeźbiarskie, filmowe, teatralne). Doskonały temat dla tych, którzy interesują się modą i nie wyobrażają sobie egzaminu ustnego w białej koszulowej bluzeczce i czarnej spódniczce, tudzież garniturze typu „powiększony komunijny”. Nie wystarczy być znawcą lansu, trzeba też być niezłym psychologiem. I kolorystą. Gdy masz wszystkie wymienione cechy, bez trudu poradzisz sobie z tym tematem. Powinieneś być także uważnym czytelnikiem – czytając powieści, pomijamy czasem opisy stroju,