Posts From Zbyszek
Wizje świata w literaturze staropolskiej. Sformułowania tematów • Wizja świata w wybranych dziełach średniowiecza • Obraz świata i człowieka w poezji barokowej • Człowiek, świat i Bóg w poezji Kochanowskiego • Świat utrwalony w bajkach i satyrach Ignacego Krasickiego Treści podstawowe: Hierarchia wartości uznawana przez ludzi średniowiecza – teocentryzm, życie pozagrobowe, pogarda dla ziemskich, doczesnych wartości. Utwory danse macabre zawierają taką wizję życia (np. Rozmowa Mistrza Polikarpa ze śmiercią), również
Sarmatyzm Sformułowania: • Zjawisko sarmatyzmu – scharakteryzuj na podstawie wybranych utworów. • „Ja-sarmata” – autoportret szlachcica polskiego i spojrzenie z boku. • Sarmatyzm i jego literackie realizacje w baroku i epokach późniejszych. • Motywy sarmackie w literaturze Polski XVII i XVIII w. Zapamiętaj, że… To wiek następny – oświecenie – tak źle ocenił sarmatyzm i wyeksponował wady sarmaty. Podtrzymywała tę opinię krytyka powojenna z ideologicznych względów. A chociaż pyszny, konserwatywny
Cechy twórczości Kochanowskiego Sformułowania tematów: • Jan Kochanowski – człowiek i poeta – jako bohater własnej twórczości. • Fraszki i pieśni jako manifest humanizmu. • Renesansowa filozofia życia Jana a Czarnolasu. • Rola Kochanowskiego w rozwoju literatury polskiej. • Treny wyrazem kryzysu światopoglądowego poety. Treści podstawowe: Orientacja w twórczości pierwszego wieszcza, zwanego „ojcem literatury polskiej”. Fraszki: O żywocie ludzkim Na lipę Ku muzom Do gór i lasów filozoficzne refleksje: człowiek
Pareneza średniowieczna Sformułowanie tematów: • Wzorce parenetyczne literatury średniowiecznej • Wzorce osobowe średniowiecza i ich aktualność • Motyw rycerza i rycerskiej walki w wybranych tekstach z różnych epok – serio i parodystycznie Podstawowe treści: Trzy wzorce osobowe: ideał ascety (Św. Aleksy), Legenda o św. Aleksym ideał rycerza (Roland), Pieśń o Rolandzie ideał władcy (król Karol), Pieśń o Rolandzie (Bolesław Chrobry), Kronika Galla Anonima Uwaga! Dodatkowym wzorem jest postać świętego
Wiedza podstawowa Tragedia grecka Przykłady sformułowań: • Tragizm i tragedia. Objaśnij pojęcia, podaj przykłady; pochodzenie tragedii, teatr antyczny. • Antygona Sofoklesa – tragedia o ludzkich losach. • Antygona i Kreon jako bohaterowie tragiczni. • Cechy dramatu antycznego i szekspirowskiego na przykładzie poznanych utworów. • Porównaj cechy dramatu antycznego, szekspirowskiego i romantycznego. Treści podstawowe: Kategoria tragizmu jako sytuacji wyboru spośród dwu równorzędnych racji. Jakąkolwiek decyzję podejmie bohater tragiczny – przyniesie
Prace domowe Podaj trzy przykłady archetypu i omów je. Takie pytanie sprawdza Twoją znajomość mitologii, ale też to, czy znasz i rozumiesz ten termin. Rada: Rozpocznij od jednozdaniowej definicji (patrz: terminy). Następnie wybierz trzy przykłady archetypu (te które najlepiej znasz, które potrafisz wyjaśnić lub te, które są, twoim zdaniem, najważniejsze). Może to być np. Demeter – archetyp matki Prometeusz – archetyp buntownika Penelopa – archetyp wiernej żony. Opowiedz krótko losy
Tytuł: Guernica Autor: Pablo Picasso (1881-1973) Narodowość: Hiszpan Czas powstania: 1937 Tematyka: wojenna, wg Picassa symboliczna Technika wykonania: olej na płótnie Muzeum, w którym można obejrzeć dzieło: Museum of Modern Art w Nowym Jorku Obraz ten jest ekspresyjnym, nieustającym protestem przeciwko bestialstwu wojny. Geneza dzieła W wyniku wybuchu wojny domowej w Hiszpanii, 26 października 1937 roku zbombardowano miasteczko Guernica. Wydarzenie to było ogromnym ciosem dla Picassa. Malując ten obraz postanowił przeciwstawić się
Tytuł: Stygmatyzacja św. Franciszka Autor: Angiolo di Bondone zwany Giotto (ok. 1266-1337) Narodowość: Włoch Czas powstania: 1296-1307 Tematyka: religijna Technika wykonania: fresk, czyli malowidło na ścianie Wymiary: trudno je określić w centymetrach, bo freski wypełniają całe ściany i sklepienie kościoła – stygmatyzacja jest jedną z dwudziestu ośmiu scen z życia św. Franciszka. Muzeum, w którym można obejrzeć dzieło: górny kościół w Asyżu, Włochy Promienie biegnące z ran Jezusa trafiają w dłonie, stopy i bok świętego, zostawiając rany, jakie miał
Tytuł: Ambasadorowie Autor: Hans Holbein młodszy (1497/1498–1543) Narodowość: Niemiec Czas powstania: 1533 Tematyka: portret (podwójny) Technika wykonania: olej na desce Wymiary: 206 x 209 cm Muzeum, w którym można obejrzeć dzieło: National Gallery w Londynie Obraz ten to nie tylko portret, ale i rebus, skomplikowana zagadka. Jednak uważny widz odnajdzie tu też odpowiedzi. Obraz jest pamiątką ze spotkania w Londynie dwóch francuskich dyplomatów. Na Wielkanoc w 1533 roku biskup Georges de Selve (po prawej) odwiedził Jeana de
Tytuł: Podróżnik po morzu chmur Autor: Caspar David Friedrich (1774-1840) Narodowość: Niemiec Czas powstania: 1818 Tematyka: pejzaż górski Technika wykonania: olej na płótnie Wymiary: 74,8 x 94,8 cm Muzeum, w którym można obejrzeć dzieło: Kunsthalle w Hamburgu, Niemcy Proponujemy romantyczną wyprawę w góry. Samotnicy, ruszajcie na urwiska! Co za widoki… Bezkresna przestrzeń, jaka roztacza się przed oczami dziewiętnastowiecznego turysty, została uzyskana poprzez zacieranie się kolejnych planów. Właściwie trudno dostrzec horyzont. Tajemniczy podróżnik nie
Tytuł: Hołd trzech króli Autor: Domenico Ghirlandaio, właściwie Domenico di Tommaso Bigordi (1449-1494), przydomek oznacza „girlandę” Narodowość: Włoch Czas powstania: 1487 Tematyka: religijna Technika wykonania: olej na desce Wymiary: średnica 172 cm Muzeum, w którym można obejrzeć dzieło: Galleria Uffizi, Florencja Oto pokłon króli w prawdziwie dworskim stylu: bogactwo i przepych na każdym kroku. Prawie nie ma śladu po ubogiej stajence… Oprócz rozbudowanej sceny hołdu króli, artysta umieścił jeszcze dwa inne wydarzenia. Po
Tytuł: Oszuści karciani Autor: Caravaggio, właściwie Michelangelo Merisi (1571–1610), przydomek pochodzi od miasta, w którym się urodził Narodowość: Włoch Czas powstania: ok. 1595 Tematyka: rodzajowa Technika wykonania: olej na płótnie Wymiary: 91,5 x 128,2 cm Caravaggio odrzucał w swych dziełach piękne, antyczne wzorce. Mówił, że jego jedynym mistrzem jest natura. Przede wszystkim tworzył świetne portrety – często przedstawiał ludzi, których poznawał, włócząc się po dzielnicach mających złą sławę. Przesiadując w gospodach, nieraz
Tytuł: Uporczywość pamięci (pierwotnie Miękkie zegary) Autor: Salwador Dali (1904–1989) Narodowość: Hiszpan Czas powstania: 1931 Tematyka: pejzaż Technika wykonania: olej na płótnie Wymiary: 24 x 33 cm Muzeum, w którym można obejrzeć dzieło: Museum of Modern Art, Nowy Jork Przedziwne wizje – jakby z najdziwniejszych snów – pojawiają się na obrazach hiszpańskiego artysty, który uwielbiał szokować. Artysta, mając świetnie opracowany rysunek oraz znając się na perspektywie, tworzy w sposób zaskakujący. Przykładem są
Tytuł: Autoportret Autor: Albrecht Dürer (1471-1528) Narodowość: Niemiec Czas powstania: 1498 Tematyka: portret Technika wykonania: olej na desce Muzeum, w którym można obejrzeć dzieło: Prado w Madrycie, Hiszpania Oto jak wyglądał elegancki mężczyzna, świadomy swego geniuszu renesansowy artysta – humanista z północnej Europy. Malowidło prezentuje eleganckiego, zadbanego mężczyznę o misternie ułożonej fryzurze z pofalowanych blond włosów. Do tego charakterystyczny zarost. Dürer uważany był za przystojnego, dobrze zbudowanego mężczyznę. Na Autoportrecie widać nie tylko twarz,
Tytuł: Bóg Ojciec – Stań się! Autor: Stanisław Wyspiański (1869-1907) Narodowość: Polak urodzony w zaborze austriackim Rok powstania: 1897-1904 Tematyka: biblijna Technika wykonania: witraż Wymiary: 846 x 390 cm Miejsce, w którym można obejrzeć dzieło: kościół oo. Franciszkanów w Krakowie Oto jeszcze jeden portret Boga – stwórcy świata. Ale tym razem wykonany z barwnych szkiełek, bo to… witraż! Witraż wypełnia całe okno nad głównym wejściem. Jest to jedyne okno w fasadzie oraz największy witraż
Tytuł: Et in Arkadia ego Autor: Nicolas Poussin (1654-1665) Narodowość: Francuz Rok powstania: ok.1638-1640 Tematyka: pejzaż Technika wykonania: olej na płótnie Miejsce, w którym można obejrzeć dzieło: Luwr w Paryżu, Francja Marzenie o raju na ziemi, strach przed śmiercią, nawiązanie do antyku – wszystko to mieści się na tym obrazie. Elementy obrazu Zdumieni pasterze Próbują odczytać napis na grobowcu i w ten sposób rozwikłać tajemnice śmierci. Śmierci, o której dotąd wcale nie myśleli, bo żyli
Tytuł: Sypialnia artysty Autor: Vincent van Gogh (1853-1890) Narodowość: Holender Rok powstania: 1889 Tematyka: wnętrze Technika wykonania: olej na płótnie Miejsce, w którym można obejrzeć dzieło: Muzeum d’Orsay Łóżko, stolik i dwa krzesła – czego można się dowiedzieć z obrazu przedstawiającego pokój artysty? Cechy obrazu Wyraźne kontury Wszystkie przedmioty przedstawione na obrazie mają bardzo wyraźnie zaznaczone czarne kontury – w rzeczywistości takich linii przecież nie widzimy, patrząc na łóżko czy krzesło. To
Tytuł: Zbierające kłosy Autor: Jean François Millet (1814-1875) Narodowość: Francuz Czas powstania: 1857 Tematyka: scena obyczajowa Technika wykonania: olej na płótnie Muzeum, w którym można obejrzeć dzieło: Muzeum d’Orsay, Paryż Zwyczajne prace polowe czy dramatyczny obraz nędzy i smutku? Elementy obrazu Wielkie kopy siana Nawet z takiego oddalenia wydają się ogromne. I jaka jest różnica między nimi a tymi żałosnymi kłosami ściskanymi przez wieśniaczki na pierwszym planie. Te kopy to dostatek, pojedyncze kłosy to bieda.
Tytuł: Wieczerza w Emaus Autor: Michelangelo Merisi da Caravaggio (1573-1610) Narodowość: Włoch Czas powstania: 1660/1661 Tematyka: scena religijna Technika wykonania: olej na płótnie Bardzo oryginalne ujęcie Chrystusa. W dodatku już po zmartwychwstaniu. Elementy obrazu Światło pada z lewej strony Tak jest na wszystkich obrazach Caravaggia. Ale postać Chrystusa wcale nie jest w cieniu, choć przecież powinien być on zasłonięty przez stojącego obok oberżystę. Chrystus jaśnieje swoim wewnętrznym światłem. Gest Chrystusa Co robi Chrystus?
Tytuł: Śniadanie na trawie Autor: Édouard Manet (1832-1883) Narodowość: Francuz Czas powstania: 1863 Tematyka: scena obyczajowa Technika wykonania: olej na płótnie Elementy obrazu Tło Ciemne, nasycone, stanowi doskonałą oprawę dla intymnej sceny. Martwa natura Złożona z niedbale rzuconych ubrań i owoców, namalowana z niezwykłą precyzją. Dziewczyna w strumieniu Oglądającym nasuwa się następujące pytanie: A co robi tamta dziewczyna w tle? No właśnie. Raczej nie uczestniczy w śniadaniu. Wydaje się, że należy do innej przestrzeni. Ma się nawet
